Nauka — najnowsze wiadomości

FlashFeed
🔬
Setki martwych wielorybów w Patagonii. Naukowcy szukają przyczyn
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Setki martwych wielorybów w Patagonii. Naukowcy szukają przyczyn

Na wybrzeżu argentyńskiej prowincji Chubut od kilku miesięcy odnajdywane są martwe młode walenie południowe. Skala zjawiska jest na tyle duża, że naukowcy rozpoczęli szczegółowe badania. Przyczyny śmierci zwierząt pozostają nieznane.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
El Niño bije rekordy temperatur: prognozy mówią o setkach tysięcy ofiar
🔬 Nauka
🔬 Nauka

El Niño bije rekordy temperatur: prognozy mówią o setkach tysięcy ofiar

Temperatura powierzchni Pacyfiku podczas trwającego El Niño przekroczyła poprzedni rekord ustanowiony w 2015 roku, a szczyt zjawiska jeszcze nie nastąpił. Naukowcy ostrzegają, że ogromna ilość dodatkowego ciepła może do początku 2027 roku przyczynić się do śmierci setek tysięcy ludzi. Prognozy wskazują na ekstremalną śmiertelność związaną ze skutkami tego zjawiska klimatycznego.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Biedronki azjatyckie wkrótce wejdą do domów: alergicy powinni uważać
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Biedronki azjatyckie wkrótce wejdą do domów: alergicy powinni uważać

Przełom września i października to czas migracji biedronek azjatyckich, które szukają ciepłych szczelin na zimowanie i gromadzą się na ścianach oraz oknach budynków. W odróżnieniu od rodzimych biedronek, ich azjatyckie krewniaczki mogą wywoływać reakcje alergiczne i nasilać objawy astmy. Warto zabezpieczyć szczeliny i okna, by nie dopuścić owadów do wnętrza domu.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Raport: przekroczono 7 z 9 granic planetarnych, ocieplenie przyspiesza
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Raport: przekroczono 7 z 9 granic planetarnych, ocieplenie przyspiesza

Według nowego raportu „Planetary Health Check 2026” ludzkość przekroczyła już 7 z 9 tzw. granic planetarnych wyznaczających bezpieczne warunki życia na Ziemi. Naukowcy ostrzegają, że globalne ocieplenie gwałtownie przyspiesza, a zdolność ekosystemów do samoregulacji wyraźnie słabnie.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Polskie narzędzie GIS pomoże chronić zabytki i dokumentować szkody
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Polskie narzędzie GIS pomoże chronić zabytki i dokumentować szkody

Polscy naukowcy opracowali narzędzie oparte na systemach GIS, które przyspiesza monitorowanie stanu zabytków i dokumentowanie szkód po katastrofach. Rozwiązanie ma wspierać konserwatorów w podejmowaniu decyzji dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego. Narzędzie wpisuje się w rosnący trend wykorzystania nowoczesnych technologii w zarządzaniu przestrzenią miejską i historyczną.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
AlphaFold rozszerzono o kompleksy białkowe wirusów: nowa broń w walce z pandemiami
🔬 Nauka
🔬 Nauka

AlphaFold rozszerzono o kompleksy białkowe wirusów: nowa broń w walce z pandemiami

Baza danych AlphaFold — stworzona przez AI system do przewidywania struktur białek — została rozszerzona o kompleksy białkowe powszechnych wirusów. Prognozy mogą pomóc w przygotowaniu na przyszłe pandemie, choć naukowcy zastrzegają, że wymagają one potwierdzenia w badaniach eksperymentalnych. Doniesienie ukazało się w czasopiśmie „Nature”.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
🔬 Nauka
🔬 Nauka

System AI pozwala urządzeniom laboratoryjnym „rozmawiać” ze sobą i przyspiesza badania

Naukowcy opracowali platformę, która umożliwia różnym urządzeniom laboratoryjnym komunikację ze sobą oraz zdalne sterowanie nimi przez agenta sztucznej inteligencji. Rozwiązanie ma usprawnić i przyspieszyć prowadzenie badań naukowych. Wyniki opublikowano w piśmie „Nature”.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Agenci AI z Anthropic odkryli nieznany układ biologiczny podobny do CRISPR
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Agenci AI z Anthropic odkryli nieznany układ biologiczny podobny do CRISPR

Niemal 950 agentów AI opartych na modelu Claude przeanalizowało ponad 200 tysięcy odwrotnych transkryptaz i wskazało wcześniej nieopisany układ ART. Anthropic porównuje odkrycie do przełomu, jakim było CRISPR. Biologiczna funkcja nowego systemu ani jego praktyczne zastosowanie nie są jeszcze znane.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Zdjęcie satelitarne NASA pokazuje otwartą wodę 60 km od bieguna północnego
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Zdjęcie satelitarne NASA pokazuje otwartą wodę 60 km od bieguna północnego

Satelita NASA uchwycił 29 sierpnia rozległe obszary otwartej wody zaledwie niecałe 60 kilometrów od bieguna północnego — zamiast zwartej pokrywy lodowej widać liczne kry oddzielone pasami wody. Prof. Julienne Stroeve z University College London oceniła, że skala przerw w lodzie jest wyjątkowo duża, choć podobne zjawisko obserwowano już we wrześniu 2016 r. Naukowcy zaznaczają, że obraz nie świadczy jeszcze o rekordowo złej kondycji arktycznego lodu morskiego.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Wielkie duńskie badanie wyjaśnia, dlaczego diagnoz ADHD i autyzmu przybywa
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Wielkie duńskie badanie wyjaśnia, dlaczego diagnoz ADHD i autyzmu przybywa

Duże duńskie badanie wykazało, że dzieci diagnozowane dziś z ADHD lub autyzmem są bardziej podobne do rówieśników z ogólnej populacji niż te diagnozowane 10 lat temu. Sugeruje to, że wzrost liczby diagnoz wynika częściowo z szerszego rozpoznawania zaburzeń i zmian w kryteriach diagnostycznych, a nie wyłącznie ze wzrostu rzeczywistej liczby przypadków. Wyniki mogą pomóc wyjaśnić globalny trend rosnącej liczby diagnoz neurorozwojowych.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Mózg sam rozstrzyga sprzeczne sygnały wzrokowe
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Mózg sam rozstrzyga sprzeczne sygnały wzrokowe

Badacze odkryli, że mózg ma wbudowany mechanizm "budowania konsensusu" między obszarami przetwarzającymi ten sam obraz. Zgodne sygnały między dwoma obszarami wzrokowymi utrzymują się dłużej, a sprzeczne szybko zanikają. Mechanizm ten może wyjaśniać, jak mózg scala wiele wyspecjalizowanych wejść w jeden spójny obraz świata.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Kryształy czasu synchronizują się na odległość 40 mikrometrów

Naukowcy wykazali, że wiele kryształów czasu wewnątrz półprzewodnika może synchronizować swoje oscylacje — podobnie jak wahadłowe zegary, które stopniowo zaczynają chodzić w tym samym rytmie. Połączenie jest przenoszone przez elektrony spolaryzowane spinowo, co pozwala kryształom czasu oddalonym o 40 mikrometrów zsynchronizować się do wspólnej częstotliwości. Odkrycie może pomóc w tworzeniu przyszłych urządzeń opartych na spinie.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Geny regeneracji mózgu u płazińców mogą pomóc w leczeniu ludzi
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Geny regeneracji mózgu u płazińców mogą pomóc w leczeniu ludzi

Naukowcy zidentyfikowali geny odpowiedzialne za zdolność płazińców do regeneracji mózgu. Zwierzęta te wykorzystują komórki macierzyste do odbudowy uszkodzonej tkanki nerwowej. Poznanie tego mechanizmu może otworzyć nowe możliwości leczenia schorzeń układu nerwowego u ludzi.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Krocionogi wchodzą do domów jesienią. Lepiej ich nie dotykać
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Krocionogi wchodzą do domów jesienią. Lepiej ich nie dotykać

Wraz ze spadkiem temperatur krocionogi szukają schronienia w ludzkich domach, wybierając wilgotne piwnice i ciemne zakamarki. Choć nie gryzą, kontakt z nimi może wywołać reakcje alergiczne i podrażnienia skóry. Eksperci radzą, by unikać dotykania tych stawonogów gołymi rękami.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
🔬 Nauka
🔬 Nauka

El Niño może spowodować 66 tys. dodatkowych zgonów w regionie Sahelu

Według analizy Climate Impact Lab tegoroczne El Niño może zwiększyć liczbę dni z ekstremalnie wysokimi temperaturami o 44 proc. Największe zagrożenie dotyczy Afryki i Azji: sama Nigeria może odnotować ponad 31 tys. dodatkowych zgonów z powodu upałów, a cały region Sahelu — ok. 66 tys. El Niño, trwające zwykle od 9 do 12 miesięcy, podnosi temperatury powietrza i nasila ekstremalne zjawiska pogodowe.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Przeszczepy narządów od świń mogą rozwiązać globalny niedobór organów do transplantacji
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Przeszczepy narządów od świń mogą rozwiązać globalny niedobór organów do transplantacji

Naukowcy zapowiadają rewolucję w transplantologii dzięki ksenotransplantacjom, czyli przeszczepom narządów od genetycznie modyfikowanych świń. Zdaniem badaczy wyeliminowanie niedoboru narządów otworzy zupełnie nowe możliwości medycyny. Przełom może radykalnie zmienić oblicze chirurgii transplantacyjnej na całym świecie.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Po raz pierwszy w historii wykryto sygnały radiowe z egzoplanety

Astronomowie po raz pierwszy zidentyfikowali sygnały radiowe pochodzące z konkretnej egzoplanety — zjawisko to jest wynikiem aktywności magnetycznej planety, a nie śladem obcej cywilizacji. Wcześniej podobne sygnały były rejestrowane, ale nigdy nie udało się przypisać ich do konkretnego ciała niebieskiego poza Układem Słonecznym.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Jak Trump ciął budżet NIH: sześć wykresów o kryzysie badań biomedycznych
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Jak Trump ciął budżet NIH: sześć wykresów o kryzysie badań biomedycznych

Dane przedstawione przez NPR w sześciu grafikach pokazują skalę zakłóceń finansowania Narodowych Instytutów Zdrowia (NIH) za rządów Trumpa: laboratoria zamykają się, naukowcy tracą pracę, a projekty badawcze są wstrzymywane. Zmiany te uderzają w całe środowisko badań biomedycznych w USA.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Teksas, stolica ropy, stał się największym producentem energii słonecznej w USA

Teksas wyprzedził wszystkie inne stany USA i stał się największym producentem energii elektrycznej pozyskiwanej z farm słonecznych. Paradoksalnie stan ten jest jednocześnie centrum wydobycia ropy naftowej w Stanach Zjednoczonych. Boom solarny w Teksasie napędzają tanie grunty, duże nasłonecznienie oraz sprzyjające przepisy lokalne.

Komentarze

Brak komentarzy

🔬
Polski startup tworzy spektrometr dla ESA, który zmapuje zasoby Księżyca
🔬 Nauka
🔬 Nauka

Polski startup tworzy spektrometr dla ESA, który zmapuje zasoby Księżyca

Polska firma MIRORES opracowuje dla Europejskiej Agencji Kosmicznej przełomowy spektrometr do precyzyjnego mapowania zasobów naturalnych Księżyca. Urządzenie ma być fundamentem budowy przyszłych baz i stałej obecności człowieka na Srebrnym Globie. Bez tego instrumentu rozwój infrastruktury kosmicznej byłby znacznie trudniejszy i droższy.

Komentarze

Brak komentarzy