Pożyczka 3 mld EUR dla Airbusa grozi wznowieniem sporu celnego USA–Europa

Pełny tekst

Rekordowe finansowanie Airbusa przez Europejski Bank Inwestycyjny wywołało sprzeciw Waszyngtonu i grozi ponownym otwarciem transatlantyckiego sporu o subsydia lotnicze. Przedstawiciel USA ds. handlu Jamieson Greer ostrzegł, że pożyczka może naruszać warunki porozumienia, które zawiesiło wieloletnią wojnę celną.

Greer oświadczył w poniedziałek, że mimo ponawianych próśb jego biuro nie otrzymało szczegółów finansowania uzgodnionego przez EBI w czerwcu. Według relacji Reutersa ostrzegł, że brak przejrzystości wprowadza „znaczną niepewność” do transatlantyckiego handlu w sektorze lotniczym. Zaapelował o szybkie rozwiązanie sprawy, nie zapowiadając jednak działań odwetowych.

Stawką jest utrzymanie porozumienia dotyczącego wsparcia dla producentów dużych samolotów cywilnych. Waszyngton chce ustalić, czy warunki udzielonej Airbusowi pożyczki odpowiadają warunkom rynkowym, czy też zapewniają europejskiemu koncernowi przewagę nad Boeingiem.

Rekordowa pożyczka dla europejskiego koncernu

EBI ogłosił 29 czerwca pakiet finansowania Airbusa o wartości 3 mld EUR, określając go jako największą pożyczkę korporacyjną zatwierdzoną w swojej historii. Tego samego dnia Airbus podpisał umowę dotyczącą pierwszej transzy w wysokości 1 mld EUR.

Środki mają wesprzeć badania i rozwój do 2030 r. w lotnictwie komercyjnym, obronności i systemach bezpieczeństwa. Projekty będą realizowane we Francji, Niemczech i Hiszpanii. Bank wskazał na elastyczne warunki finansowania i długie terminy spłaty.

Prezes EBI Nadia Calviño przedstawiła zatwierdzenie pakietu w ciągu około sześciu miesięcy jako dowód, że Europa potrafi szybko i na dużą skalę wspierać swoje czołowe przedsiębiorstwa. To właśnie charakter tego wsparcia stał się jednak przedmiotem amerykańskich zastrzeżeń.

Boeing już w lipcu zwrócił się do administracji USA o zabieganie o ujawnienie warunków pożyczki. Towarzyszyły temu spekulacje, że Airbus mógłby wykorzystać finansowanie do prac nad nowym modelem samolotu.

EBI odrzucał sugestie o preferencyjnym traktowaniu koncernu, podkreślając, że jest to zwykła, oprocentowana pożyczka w ramach działalności banku. Dyrektor finansowy Airbusa Thomas Toepfer zapewniał z kolei, że finansowanie uzyskano w pełni na warunkach rynkowych.

Powrót sporu o subsydia

Konflikt o wsparcie dla Airbusa i Boeinga przez 17 lat toczył się przed Światową Organizacją Handlu. Obie strony odniosły częściowe zwycięstwa, a spór doprowadził do nałożenia ceł na towary o łącznej wartości około 11,5 mld USD.

W 2021 r. USA i UE uzgodniły pięcioletnie zawieszenie tych ceł. Rozejm przedłużono w lipcu tego roku w ramach szerszych uzgodnień handlowych.

Obecny spór koncentruje się na warunkach pożyczki, a nie tylko na jej rekordowej wysokości. Kluczowe jest to, czy finansowanie daje Airbusowi korzyści niedostępne na rynku — i tym samym stanowi niedozwolone wsparcie.

Greer nie ogłosił nowych ceł ani innych sankcji. Jego ostrzeżenie zwiększa jednak presję na Brukselę, by ujawniła szczegóły umowy, od których może zależeć utrzymanie lotniczego rozejmu.

BA/S