Rząd podwyższył grzywny: jedna stawka dzienna nawet do 10 tys. zł

Pełny tekst

We wtorek, 3 listopada, Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji Kodeksu karnego przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Zmiany dotyczą zasad ustalania wysokości grzywien wymierzanych za przestępstwa.

Obecnie sąd, orzekając taką karę, posługuje się systemem stawek dziennych. Najpierw określa ich liczbę, a następnie ustala wartość jednej stawki. Przy podejmowaniu decyzji bierze pod uwagę między innymi dochody skazanego, jego sytuację rodzinną, majątek oraz możliwości zarobkowe.

Dotychczas jedna stawka dzienna mogła wynosić od 10 do 2000 zł. Po zmianach dolna granica ma wzrosnąć do 100 zł, natomiast górna do 10 tys. zł.

!function(v,t,o){var a=t.createElement("script");a.src="https://ad.vidverto.io/vidverto/js/aries/v1/invocation.js",a.setAttribute("fetchpriority","high");var r=v.top;r.document.head.appendChild(a),v.self!==v.top&&(v.frameElement.style.cssText="width:0px!important;height:0px!important;"),r.aries=r.aries||{},r.aries.v1=r.aries.v1||{commands:[]};var c=r.aries.v1;c.commands.push((function(){var d=document.getElementById("_vidverto-99edeed704c63eccaa56fbfd803f3d02");d.setAttribute("id",(d.getAttribute("id")+(new Date()).getTime()));var t=v.frameElement||d;c.mount("21206",t,{width:720,height:405})}))}(window,document);

Najniższa grzywna wzrośnie do 1000 zł

Zmiana będzie szczególnie widoczna przy najniższych karach. Do tej pory, przy minimalnej liczbie 10 stawek dziennych i najniższej wartości jednej stawki, sąd mógł wymierzyć grzywnę w wysokości zaledwie 100 zł.

Po wejściu w życie nowych przepisów najniższa kara wyniesie 1000 zł. Z kolei przy maksymalnej podstawowej liczbie 540 stawek i wartości 10 tys. zł każda grzywna może osiągnąć nawet 5,4 mln zł.

Rodzaj stawki Obecnie Po zmianach

Minimalna stawka dzienna 10 zł 100 zł

Maksymalna stawka dzienna 2000 zł 10 000 zł

Najniższa grzywna (10 stawek) 100 zł 1000 zł

Najwyższa grzywna (540 stawek) 1,08 mln zł 5,4 mln zł

Warto zaznaczyć, że nie oznacza to automatycznego nakładania takich kar na każdego skazanego. Ostateczna wysokość grzywny nadal będzie zależała od rodzaju przestępstwa, liczby ustalonych stawek oraz sytuacji finansowej sprawcy.

Ministerstwo tłumaczy, dlaczego potrzebne są zmiany

Resort sprawiedliwości zwraca uwagę, że dotychczasowe granice stawek dziennych obowiązują od początku funkcjonowania obecnego Kodeksu karnego, czyli od 1998 roku. W tym czasie znacząco zmieniły się zarówno wynagrodzenia, jak i siła nabywcza pieniądza.

Zdaniem autorów projektu grzywna w wysokości 100 zł lub niewiele wyższa nie stanowi obecnie odpowiednio odczuwalnej sankcji za popełnienie przestępstwa.

W uzasadnieniu zmian wskazano również, że przy ustalaniu wysokości kary sądy nadal będą musiały uwzględniać indywidualną sytuację sprawcy. Podwyższenie limitów nie oznacza więc, że każda osoba skazana za przestępstwo otrzyma automatycznie wyższą karę.

To nie są zmiany dotyczące mandatów

Warto podkreślić, że projekt dotyczy grzywien orzekanych przez sądy w sprawach karnych. Nie oznacza to automatycznego podwyższenia mandatów drogowych ani kar za wykroczenia.

Nowelizacja przewiduje również usunięcie części przepisów wprowadzonych w 2022 roku, które określały minimalną liczbę stawek dziennych przy wybranych przestępstwach. Po podwyższeniu ogólnych granic kwotowych utrzymywanie tych dodatkowych regulacji ma być, zdaniem projektodawców, zbędne.

Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów nie oznacza jeszcze, że nowe stawki zaczynają obowiązywać. Ustawa musi przejść dalszą procedurę legislacyjną, a zgodnie z założeniami nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia.