Rząd zaostrza zasady nabywania polskiego obywatelstwa: test i poziom B2

Pełny tekst

Polski paszport na nowych zasadach. MSWiA zaostrza wymagania

Rząd przygotowuje istotne zmiany w zasadach nabywania polskiego obywatelstwa. Projekt opracowywany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ma zwiększyć bezpieczeństwo państwa, uszczelnić procedury administracyjne i zapewnić, że osoby ubiegające się o uznanie za obywatela polskiego będą rzeczywiście związane z krajem.

Nowelizacja została zarejestrowana pod numerem UD491. Jej założenia obejmują zarówno nowe warunki uznania cudzoziemca za obywatela polskiego, jak i dodatkowe możliwości weryfikowania prawidłowości decyzji dotyczących nabycia obywatelstwa.

Język polski na poziomie B2 i obowiązkowy test obywatelski

Jedną z najważniejszych propozycji jest podwyższenie wymaganego poziomu znajomości języka polskiego z B1 do B2. Oznaczałoby to konieczność wykazania się bardziej zaawansowanymi umiejętnościami komunikowania się w języku polskim.

Kolejną nowością ma być obowiązkowy test obywatelski sprawdzający wiedzę o Polsce. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami resortu egzamin ma dotyczyć między innymi historii kraju, zasad funkcjonowania państwa, prawa oraz wartości obowiązujących w polskim społeczeństwie.

Cudzoziemcy ubiegający się o uznanie za obywatela polskiego mieliby również obowiązek złożenia deklaracji wierności wobec Rzeczypospolitej Polskiej.

– Te zmiany ustawowe są konieczne, między innymi dla bezpieczeństwa Polski – podkreślała wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Magdalena Roguska podczas prezentacji założeń reformy w październiku 2025 roku.

!function(v,t,o){var a=t.createElement("script");a.src="https://ad.vidverto.io/vidverto/js/aries/v1/invocation.js",a.setAttribute("fetchpriority","high");var r=v.top;r.document.head.appendChild(a),v.self!==v.top&&(v.frameElement.style.cssText="width:0px!important;height:0px!important;"),r.aries=r.aries||{},r.aries.v1=r.aries.v1||{commands:[]};var c=r.aries.v1;c.commands.push((function(){var d=document.getElementById("_vidverto-99edeed704c63eccaa56fbfd803f3d02");d.setAttribute("id",(d.getAttribute("id")+(new Date()).getTime()));var t=v.frameElement||d;c.mount("21206",t,{width:720,height:405})}))}(window,document);

Dłuższy pobyt w Polsce i obowiązek wykazania dochodów

Projekt przewiduje także wydłużenie minimalnego okresu legalnego zamieszkiwania w Polsce.

We wcześniejszych założeniach MSWiA proponowało ośmioletni okres pobytu, obejmujący trzy lata pobytu czasowego i pięć lat pobytu stałego. W opublikowanej 27 października 2026 roku karcie projektu potwierdzono zamiar wydłużenia wymaganego okresu zamieszkiwania, jednak nie wskazano jeszcze jego ostatecznej długości.

Nowe przepisy mają również wymagać wykazania, że centrum życiowe cudzoziemca rzeczywiście znajduje się w Polsce. Jednym z kryteriów będzie posiadanie polskiej rezydencji podatkowej.

Osoby ubiegające się o obywatelstwo będą musiały także udokumentować źródła utrzymania, wykazać odpowiedni poziom dochodów oraz przedstawić tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Obowiązki dotyczące dochodów i mieszkania, które już obecnie obejmują część wnioskodawców, mają zostać rozszerzone na wszystkie grupy cudzoziemców ubiegających się o uznanie za obywatela polskiego.

Fałszywe dokumenty i nieprawdziwe informacje. Możliwe uchylenie decyzji

Szczególnie istotne zmiany dotyczą przypadków uzyskania obywatelstwa na podstawie nieprawdziwych informacji.

MSWiA proponuje wprowadzenie przepisów umożliwiających uchylenie w każdym czasie decyzji o uznaniu za obywatela polskiego lub o przywróceniu obywatelstwa, jeżeli została ona uzyskana wskutek oszustwa.

Dotyczyłoby to między innymi sytuacji, w których cudzoziemiec posłużył się fałszywymi dokumentami, złożył nieprawdziwe oświadczenia lub zataił istotne informacje.

Weryfikacja miałaby obejmować nie tylko dokumentację przedstawioną w postępowaniu dotyczącym obywatelstwa, lecz także wcześniejsze procedury legalizacji pobytu oraz uzyskania Karty Polaka.

Propozycja dotyczy decyzji administracyjnych o uznaniu lub przywróceniu obywatelstwa. Nie jest to zapowiedź wprowadzenia analogicznego trybu uchylania postanowień Prezydenta RP o nadaniu obywatelstwa.

Wyroki i mandaty mogą mieć znaczenie przy rozpatrywaniu wniosków

Resort planuje również rozszerzenie katalogu przesłanek obligujących właściwy organ do odmowy uznania cudzoziemca za obywatela polskiego.

Wśród wskazanych okoliczności znalazły się prawomocne skazania, określone mandaty i grzywny, a także podawanie nieprawdziwych danych lub przedstawianie sfałszowanych dokumentów.

Przy ocenie niektórych naruszeń znaczenie ma mieć okres poprzedzający złożenie wniosku. Szczegółowe warunki odmowy zostaną doprecyzowane w projektowanych przepisach. Nie oznacza to zatem, że każdy mandat automatycznie uniemożliwi uzyskanie polskiego obywatelstwa.

Zmiany także w przywracaniu obywatelstwa

Projekt obejmuje ponadto procedurę przywracania polskiego obywatelstwa. Przewiduje wprowadzenie deklaracji wierności wobec Rzeczypospolitej Polskiej oraz dodatkowych podstaw odmowy i uchylenia decyzji.

Jednym z założeń jest również zakończenie szczególnego, uproszczonego trybu przywracania obywatelstwa przewidzianego w art. 38 ustawy. Wnioski w tym trybie miałyby być przyjmowane najpóźniej do 31 grudnia 2030 roku.

Nie oznacza to jednak zakończenia wszystkich procedur związanych z uzyskiwaniem polskiego obywatelstwa.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim znajduje się na etapie prac rządowych. Zgodnie z opublikowanym harmonogramem jego przyjęcie przez Radę Ministrów zaplanowano na czwarty kwartał 2026 roku.

Następnie projekt będzie musiał przejść dalszą procedurę legislacyjną, obejmującą prace parlamentarne i podpis Prezydenta RP.

Na obecnym etapie proponowane zmiany nie obowiązują. Nie wskazano również ostatecznej daty wejścia nowych przepisów w życie.

Reforma może jednak istotnie zmienić sytuację cudzoziemców planujących uzyskanie polskiego obywatelstwa. Większy nacisk ma zostać położony na rzeczywistą integrację z polskim społeczeństwem, znajomość języka, samodzielność finansową oraz przestrzeganie prawa.