Najstarszy znany wrak statku odkryty u wybrzeży tureckiej wyspy Kekova

Pełny tekst

U wybrzeży tureckiej wyspy Kekova archeolodzy odnaleźli pozostałości najstarszego znanego wraku statku. Choć drewniana konstrukcja nie przetrwała tysiącleci, na dnie Morza Śródziemnego zachowały się amfory, kamienne kotwice i ślady przewożonego ładunku. Odkrycie to może zmienić wiedzę o najwcześniejszych szlakach handlowych śródziemnomorskiego świata .

Spis treści

Statek sprzed tysięcy lat

Jak ustalono wiek znaleziska?

Co przetrwało na dnie?

Statek sprzed tysięcy lat

Pozostałości wraku zostały początkowo zidentyfikowane podczas podwodnych badań archeologicznych przeprowadzonych przez Uniwersytet Akdeniz w pobliżu tureckiej wyspy Kekova. Wykopaliska rozpoczęły się następnie pod nadzorem Dyrekcji Muzeum w Antalyi, za zgodą Ministerstwa Kultury i Turystyki oraz pod nadzorem naukowym prof. Hakana Öniza.

Międzynarodowy zespół kierowany przez wspomnianego prof. Hakana Öniza z Uniwersytetu Akdeniz ustalił, że wrak pochodzi z wczesnej epoki brązu, sprzed około 4400–4700 lat. Oznacza to, że jednostka zatonęła mniej więcej w czasach budowy Wielkiej Piramidy w Gizie.

Jak ustalono wiek znaleziska?

Badacze oparli datowanie na analizie kształtu, proporcji i zdobień amfor. Odnalezione naczynia mają dwa uchwyty, wyraźne żeberko w środkowej części i płaską podstawę – cechy charakterystyczne dla wyrobów z wczesnej epoki brązu. Porównania z egzemplarzami odkrytymi w Egipcie i na Bliskim Wschodzie pozwoliły zawęzić chronologię do około 4400–4700 lat . Prof. Öniz ocenił, że przynależność znaleziska do wczesnej epoki brązu jest pewna.

Fot. Ministerstwo Kultury i Turystyki Turcji / Turkiye Today, zrzut ekranu

Dotychczas za najstarszy znany wrak uznawano pozostałości jednostki odkrytej przy greckiej wyspie Dokos, datowane na około 4200 lat. Znalezisko z Kekovy wyprzedza je o kilkaset lat i staje się nowym punktem odniesienia dla badań nad żeglugą w epoce brązu. To nadal nie jest najstarszy zachowany w całości wrak. Rekord w tej kategorii należy do statku z Morza Czarnego u wybrzeży Bułgarii, którego drewniana konstrukcja przetrwała około 2400 lat.

Co przetrwało na dnie?

Statek spoczywał na podwodnym zboczu blisko 30 metrów pod powierzchnią, niedaleko brzegu wyspy Kekova w regionie Antalyi. Archeolodzy oceniają, że była to około 10-metrowa jednostka handlowa, która przewoziła towary przez Morze Śródziemne.

Fot. Ministerstwo Kultury i Turystyki Turcji / Turkiye Today, zrzut ekranu

Drewno statku uległo rozkładowi, dlatego nie można było zastosować klasycznego datowania radiowęglowego. Na dnie zachowało się jednak ponad 30 ceramicznych amfor oraz trzy duże kamienne kotwice , które pozwoliły odtworzyć charakter ekspedycji i jej ładunek.

Analizy gliny wskazują, że amfory prawdopodobnie powstały w warsztatach w Dolinie Jordanu. Część zachowała się w dobrym stanie, a w ich wnętrzach archeolodzy zauważyli lepki, błyszczący osad. Teraz analizują, czy była to oliwa, wino czy żywica drzewna. Nie można też wykluczyć, że naczynia były wielokrotnie wykorzystywane.

Wśród artefaktów odkrytych na terenie wykopalisk znalazła się też unikalna amfora z dziewięcioma różnymi znakami i dwoma otworami w korpusie, która wzbudziła poruszenie w środowisku naukowym. Wstępne badania wykazały, że naczynie to mogło być amforą z maselnicą, używaną do produkcji sera lub masła . To znaczące odkrycie jest jednym z pierwszych konkretnych dowodów na to, że żeglarze z wczesnej epoki brązu przewozili na swoich statkach żywe kozy podczas długich podróży, doili je i wytwarzali własne produkty mleczne na środku morza.

Po tysiącach lat spędzonych pod wodą wydobyte amfory są teraz poddawane konserwacji. Znaleziska mają trafić do nowo powstającego Muzeum Archeologii Podwodnej Morza Śródziemnego w Antalyi , które zostanie otwarte w najbliższych miesiącach.

Źródło: BBC, Telegraph, Euronews, Turkie Today. Zdjęcie otwierające: Kültür ve Turizm Bakanlığı; Arkeolojihaber / Facebook.com

Artykuł „Kapsuła czasu”. Odkryto najstarszy znany wrak statku na świecie pochodzi z serwisu ANDROID.COM.PL - społeczność entuzjastów technologii .