Straż miejska dostała nowe uprawnienia: mandaty za przejazdy kolejowe i utrudnianie służb

Pełny tekst

Zmiany wynikają z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 sierpnia 2026 roku. Dokument został ogłoszony 31 sierpnia w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1148 i wszedł w życie 15 września.

Nowe przepisy nie tworzą dodatkowych wykroczeń. Rozszerzają przede wszystkim katalog czynów, w przypadku których strażnik może zakończyć interwencję mandatem karnym, zamiast kierować sprawę do dalszego postępowania.

Mandaty za wykroczenia na przejazdach kolejowych

Strażnicy mogą nakładać mandaty za niebezpieczne zachowania na przejazdach kolejowych. Dotyczy to objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór, wjazdu podczas ich opuszczania, a także kontynuowania jazdy pomimo czerwonego światła.

Mandat może otrzymać również kierowca, który wjedzie na przejazd, mimo że po jego drugiej stronie nie ma miejsca pozwalającego na bezpieczne kontynuowanie jazdy.

Utrudnianie czynności służbowych

Do katalogu wykroczeń objętych postępowaniem mandatowym dodano również czyn określony w art. 65a Kodeksu wykroczeń.

Chodzi o umyślne uniemożliwianie lub istotne utrudnianie funkcjonariuszowi wykonania czynności służbowej poprzez niestosowanie się do wydawanych zgodnie z prawem poleceń. Strażnik może teraz zakończyć taką interwencję mandatem.

Naruszanie uchwał antysmogowych

Rozszerzone uprawnienia dotyczą także nieprzestrzegania ograniczeń, nakazów i zakazów wynikających z uchwał antysmogowych przyjmowanych przez sejmiki województw.

W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów służących ochronie powietrza strażnicy mogą nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego.

Sprzedaż napojów energetycznych

Straż miejska i gminna zyskała również możliwość nakładania mandatów za naruszenia przepisów dotyczących sprzedaży napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny.

Interwencje mogą dotyczyć między innymi sklepów, restauracji, automatów sprzedażowych oraz terenów placówek oświatowych. Odpowiedzialność może ponieść nie tylko osoba, która sprzedała taki napój osobie poniżej 18. roku życia, ale również kierownik placówki, jeżeli nie zapewnił właściwego nadzoru.

Standardy ochrony małoletnich

Nowe kompetencje obejmują także niewprowadzenie wymaganych standardów ochrony małoletnich. Obowiązek ten dotyczy podmiotów prowadzących działalność związaną między innymi z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, sportem lub opieką nad dziećmi.

Kontrole mogą zatem obejmować szkoły, przedszkola, kluby sportowe oraz obiekty turystyczne zobowiązane do wdrożenia procedur chroniących dzieci przed przemocą i innymi zagrożeniami.

Zakaz fotografowania oznaczonych obiektów

Mandat może zostać nałożony również za fotografowanie, filmowanie, utrwalanie w inny sposób lub przesyłanie obrazu obiektu szczególnie ważnego dla bezpieczeństwa albo obronności państwa, jeżeli został on oznaczony znakiem zakazu fotografowania.

Zakaz obejmuje także utrwalanie znajdujących się w takim obiekcie ruchomości oraz wizerunków osób. Przepisy przewidują ponadto możliwość orzeczenia przepadku przedmiotów pochodzących z wykroczenia lub służących do jego popełnienia, nawet gdy nie należą one do sprawcy.

Szczepienia i podróżowanie ze zwierzętami

Strażnicy mogą nakładać mandaty za niewykonanie obowiązkowego szczepienia zwierzęcia przeciwko wściekliźnie. W praktyce dotyczy to przede wszystkim właścicieli psów, którzy nie dopełnili obowiązku zaszczepienia czworonoga.

Rozszerzone kompetencje obejmują również niehandlowe przemieszczanie zwierząt domowych towarzyszących podróżnym bez spełnienia wymogów formalnych i weterynaryjnych. Chodzi między innymi o brak wymaganego oznakowania, paszportu lub badań w przypadku podróżowania z psem, kotem albo fretką.

Nowe zasady oznaczają, że więcej interwencji będzie mogło zakończyć się mandatem wystawionym bezpośrednio przez strażnika. Przepisy dotyczą kierowców, przedsiębiorców, właścicieli nieruchomości i zwierząt, a także podmiotów zajmujących się opieką, edukacją oraz wypoczynkiem dzieci.