Lubelszczyzna na celowniku złodziei ładunków: straty rosną szybciej niż w kraju

Pełny tekst

System wywiadowczy TAPA EMEA zarejestrował w 2025 roku 45561 kradzieży ładunków w 93 krajach i tylko 6 procent z tych zgłoszeń zawierało rzeczywistą wartość strat, a ta sześcioprocentowa próbka dała łączną kwotę blisko 600 mln euro . Polska zajęła 7 miejsce w europejskiej klasyfikacji z 1232 zarejestrowanymi przestępstwami przeciwko ładunkom. W pierwszym półroczu 2026 roku stowarzyszenie odnotowało ponad 9200 kradzieży ładunków, średnio ponad 50 dziennie, a w samym czerwcu w regionie EMEA zgłoszono blisko 2200 incydentów ze stratami przekraczającymi 11,4 mln euro w jeden miesiąc . Średnia wartość skradzionego ładunku w czerwcu wyniosła 60600 euro, czyli ponad 261 tys. złotych. Cisza. Te liczby są i tak zaniżone, bo większość firm nie zgłasza kradzieży do stowarzyszenia, tylko zamyka sprawę na ubezpieczeniu i idzie dalej.

Lubelszczyzna jest w tej układance bardziej narażona niż większość regionów w Polsce i to z prostej geograficznej przyczyny. Przez województwo biegną trzy korytarze ekspresowe o znaczeniu europejskim. S17 łączy Warszawę z Lublinem i dalej ciągnie się w kierunku Hrebennego i granicy ukraińskiej . S19, czyli polski kręgosłup Via Carpatia, prowadzi z Białegostoku przez Lublin do Rzeszowa, a pełne połączenie ekspresowe na odcinku lubelskim oddano do użytku w 2022 roku, co skróciło dojazd do Rzeszowa do jakichś 90 minut. S12 na wschód, odcinek do Dorohuska, jest jeszcze w budowie z planowanym ukończeniem na 2028 rok, ale przejście graniczne w Dorohusku już teraz obsługuje największy ruch towarowy spośród wszystkich przejść na granicy polsko-ukraińskiej, gdzieś w okolicach 680 tirów na dobę . Pytałem jednego z koordynatorów logistyki spod Świdnika o to, ile z tych ciężarówek jedzie bez żadnego monitoringu, i odpowiedział mi, że pewnie co trzecia albo co czwarta, bo sporo mniejszych przewoźników z Ukrainy i ze wschodu Polski jeździ na czystej karcie drogowej i telefonie kierowcy. Żadnego śledzenia, żadnego geofencingu, żadnych alertów.

GUS podał, że w pierwszym półroczu 2026 roku transport samochodowy przewiózł o 5 procent więcej ładunków niż rok wcześniej, po spadku o 11,3 procent w analogicznym okresie 2025 roku . Więcej towaru na drogach to więcej celów. Thorsten Neumann, prezes TAPA EMEA, mówił na konferencji w Warszawie, że polscy przewoźnicy zanotowali dwucyfrowy wzrost kradzieży i że Polska, obok Austrii, Czech i Słowacji, trafiła na listę państw z najszybszym przyrostem incydentów. Dane ze śledzenia floty w gpswox.com za ten okres wskazywały podobne trendy, z tym że po stronie operacyjnej wzrost wygląda jeszcze ostrzej, bo obejmuje też próby, które nie kończą się kradzieżą bo system zareagował wcześniej .

fot. pexels

Problem z Lubelszczyzną polega na tym, że region łączy w sobie cechy, które z punktu widzenia złodziei ładunków są idealne. Trzy korytarze ekspresowe, bliskość granicy, duży ruch tranzytowy, parkingi przy trasach, które nocą są praktycznie niestrzeżone, i odcinki dróg niższej klasy między S17 a S12, gdzie ciężarówka może zjechać i zniknąć z radaru na kilka godzin , zanim ktokolwiek zacznie szukać. Agnieszka Jedlińska-Wojnowska, ekspertka ds. bezpieczeństwa w transporcie, pisała w lipcu 2026 roku, że kradzieże ładunków w Polsce przestały być incydentami operacyjnymi i stały się problemem strategicznym, bo dotykają już całego modelu zarządzania łańcuchem dostaw, od wyboru przewoźników przez planowanie tras po ubezpieczenia i reputację firmy. Powiedziała mi też, że w komunikacie IUMI i TAPA EMEA z lutego 2026 roku podano, że w latach 2022-2024 sam system wywiadowczy odnotował prawie 160 tys . przestępstw związanych z ładunkami w 129 krajach.

Mniejsze firmy transportowe z Lubelszczyzny, te z pięcioma, ośmioma, może dwunastoma pojazdami, są najbardziej narażone i jednocześnie najmniej przygotowane. Rozmawiałem z właścicielem firmy kurierskiej pod Kraśnikiem, osiem samochodów dostawczych, i pytałem go o to, ile go kosztował ostatni incydent na trasie . Powiedział mi, że stracił ładunek za może 40 tys. złotych gdzieś na S19 między Kraśnikiem a Janowem Lubelskim, że Policja przyjechała po dwóch godzinach, że kierowca zadzwonił dopiero jak się obudził na parkingu i zorientował, że naczepy nie ma, i że ubezpieczyciel wypłacił może dwie trzecie. Resztę zjadł z marży na kolejne trzy miesiące. Lokalizator GPS kosztuje kilkanaście złotych miesięcznie . Nie miał żadnego.

To co się zmienia na Lubelszczyźnie od 2024 roku to struktura kradzieży. Dane stowarzyszenia pokazują, że 32,5 procent zgłoszeń w czerwcu 2026 dotyczyło kradzieży towaru bezpośrednio z pojazdów, nie z magazynów, nie z terminali, nie z hal przeładunkowych. Przestępcy wchodzą na parkingi, otwierają naczepy, wyciągają palety i znikają, zanim kierowca się obudzi albo wróci z toalety . Na trasach pod Lublinem widzę ten sam schemat, który od lat działa w Niemczech i we Włoszech, ale tu jest łatwiejszy, bo parkingów strzeżonych z kamerami i ogrodzeniem jest może z tuzin na całe województwo. Reszta to żwirowe place przy stacjach, oświetlone jedną latarnią, jeśli w ogóle. Dyspozytor spod Puław, z którym rozmawiałem na początku, mówił mi, że od tamtego zdarzenia zainstalował monitoring w czasie rzeczywistym w każdym pojeździe i że dwa razy system zaalarmował go o nieplanowanym postoju, oba razy kierowca po prostu się zatrzymał na kanapkę, ale przynajmniej wie, że to działa. Trzeciego razu jeszcze nie było i raczej by wolał, żeby nie było.