Maria Skłodowska-Curie może trafić na banknot 20 euro

Pełny tekst

W ramach konsultacji społecznych prowadzonych przez Europejski Bank Centralny, a dotyczących wyglądu nowej serii banknotów euro, wizerunek dwukrotnej polskiej noblistki Marii Skłodowskiej-Curie znajduje się na jednym z projektów nowego banknotu o nominale 20 euro. Teraz dużo zależy od poparcia obywateli, bo to obecnie nasze zdanie będzie się liczyło. Tym samym możemy wyrazić opinię na temat przedstawionych propozycji. A prezes EBC zaprasza do głosowania. Do 21 września 2026 r . mieszkańcy Europy mogą wziąć udział w internetowej ankiecie i ocenić przygotowane warianty.

Polscy uczestnicy mogą być szczególnie zainteresowani projektami oznaczonymi literami A, C, E, F oraz G. Stanowią one pięć serii poświęconych kulturze europejskiej. W każdej z nich na przedniej stronie banknotu o nominale 20 euro przedstawiono Marię Skłodowską-Curie. A na odwrocie banknotu ma znaleźć się scena związana z edukacją: szkoła lub uniwersytet, nauczycielka oraz grupa młodych ludzi pracujących przy stołach z książkami i notatnikami. Takim sposobem postać naszej uczonej została połączona z motywem europejskich szkół i uniwersytetów.

Europejski Bank Centralny zaprezentował dziesięć wizualizacji kolejnej serii banknotów euro. W jednej z nich, poświęconej europejskiej kulturze i nauce, na banknocie o nominale 20 euro, widnieje wizerunek wybitnej naszej uczonej i jednej z najbardziej rozpoznawalnych postaci w historii europejskiej nauki – Marii Skłodowskiej-Curie.

– To szansa, by jedna z najwybitniejszych postaci światowej nauki i patronka Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej zyskała trwałe miejsce w codziennym życiu milionów Europejczyków – zachęca do wzięcia udziału w głosowaniu przedstawiciel redakcji serwisów internetowych lubelskiej uczelni jej imienia.

Ostateczny wybór motywu Europejczycy poznają pod koniec 2026 r.

Zaprezentowane przez Bank Centralny wizualizacje są pracami zakwalifikowanymi do finału europejskiego konkursu na wygląd nowych banknotów. Wszystkie projekty oparto na dwóch motywach: „Kultura europejska i nauka” oraz „Rzeki i ptaki”. Sam konkurs wzbudził duże zainteresowanie, a do pierwszego etapu wpłynęło ponad 1200 zgłoszeń. Spośród nich wyłoniono grupę grafików i powierzono im opracowanie wizualizacji nowych banknotów. Później, złożone z ekspertów z zakresu projektowania graficznego, komunikacji, neuronauki i historii oraz przedstawicieli banków centralnych krajów strefy euro, niezależne jury wyłoniło dziesięć propozycji, które przeszły do finałowego etapu.

Wszystkie propozycje wyłoniono w otwartym naborze prowadzonym w 2025 roku przez EBC. Do udziału zgłosiło się 1241 chętnych ze wszystkich 27 państw Unii Europejskiej. Największym zainteresowaniem konkurs cieszył się we Włoszech, skąd zgłosiło się 340 osób. Kolejne były Francja (214 osób) i Niemcy (174 osób). W naborze wzięło udział także ośmiu Polaków, ale żaden nie przeszedł dalej. Do drugiej fazy naboru zaklasyfikowało się 25 artystów z 11 państw UE. O przygotowanie projektów graficznych w ramach drugiego etapu konkursu poproszono siedmioro Niemców.

W grupie „Kultura europejska i nauka” oprócz Polki zaproponowano też banknoty między innymi z Marią Callas, Ludwigiem van Beethovenem, Miguelem de Cervantesem, Leonardem da Vincim oraz Berthą von Suttner. A wizerunkom tych postaci towarzyszą motywy adekwatnie związane ze sztuką, muzyką, edukacją, literaturą i nauką.

Druga grupa projektów ukazuje europejskie rzeki, ptaki i charakterystyczne krajobrazy naszego kontynentu. Motyw symbolizują różnorodność przyrody oraz jej zdolność do przetrwania. Na odwrocie banknotów przewidziane zostały wizerunki europejskich instytucji.

– Warto wspomnieć, że w zeszłym roku zaprezentowany przez EBC zapis nazwiska polskiej noblistki – zredukowany do członu „Curie” – był przedmiotem interwencji ministra nauki i szkolnictwa wyższego Marcina Kulaska – czytamy na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. – Minister, w liście skierowanym do prezes EBC, podkreślił konieczność oddania szacunku zarówno dla naukowych osiągnięć, jak i kulturowych korzeni wybitnej Polki, postulując by na banknocie o nominale 20 euro widniał zapis „Maria Skłodowska-Curie”. Jeśli Europejczycy zdecydują, że na banknocie 20 euro będzie widniał wizerunek polskiej noblistki, zapis nazwiska będzie wyglądał następująco: Maria Curie-Skłodowska.

Na pytanie Polskiej Agencji Prasowej, jak zapisane zostanie nazwisko polskiej noblistki, biuro prasowe EBC odpowiedziało, że bank używa obecnie formy „Maria Curie Skłodowska”. Jak podało, na taką formę zdecydowano się „po konsultacjach z różnymi źródłami, w tym z potomkami” noblistki.

– Jeśli wybrany zostanie projekt z tematu „Kultura europejska i nauka”, decyzja o tym, czy i w jakiej formie nazwiska przedstawionych osobistości pojawią się na banknotach, zostanie podjęta w późniejszym terminie – poinformował EBC.

Bo dla Polski – to nie tylko kwestia estetyki czy samej kolejności nazwisk. Nasza wielka rodaczka jest jedną z najważniejszych postaci w historii nauki i symbolem polskiego wkładu w europejskie i światowe dziedzictwo. Dlatego sposób zapisania jej nazwiska na banknocie urasta do tak prestiżowej rangi.

Od 2002 r., a więc od chwili wprowadzenia euro do obiegu, na banknotach drukowany jest ten sam architektoniczny motyw – bramy, okna i mosty w stylach architektonicznych z siedmiu europejskich epok. Na nominale 20 euro, który jest obecnie w obiegu widnieje okno w stylu gotyckim.

Jak podaje EBC, Rada Prezesów EBC zdecyduje także, kiedy banknoty z nowym motywem trafią do obiegu. Po wybraniu projektu graficznego organ ten podejmie decyzję o terminie produkcji i emisji nowych banknotów. Według EBC zanim pierwsze banknoty trafią do obiegu, minie kilka lat.

fot. Europejski Bank Centralny

fot. Europejski Bank Centralny