Norwegia otworzy centrum wielorybów na wyspie Andøya — budynek wyrasta z oceanu

Pełny tekst

Norwegia to jedno z najlepszych miejsc na świecie do obserwacji wielorybów, zwłaszcza jej północna część. Jest dzika, piękna i wciąż wydaje się nieujarzmiona . Jednak to właśnie tam, na jednej z wysp, zdecydowano się stworzyć miejsce inne niż wszystkie. To architektoniczne dzieło powstające w zgodzie z surowym krajobrazem, które ma stać się jednym z najważniejszych źródeł wiedzy o wielorybach i ich roli w oceanicznym świecie.

Północna Norwegia. Idealny punkt obserwacji wielorybów

Wybrzeże Andenes na wyspie Andøya to miejsce położone na północy Norwegii , na styku lądu i otwartego Atlantyku . Zaledwie około 10 kilometrów od brzegu znajduje się podwodny kanion Bleiksdjupet , znany również jako Bleik Canyon, który sprawia, że głębokie wody bogate w składniki odżywcze znajdują się wyjątkowo blisko lądu. A tam, gdzie pojawia się plankton, ryby i głębokie morskie życie , pojawiają się także wieloryby.

W przeciwieństwie do wielu innych miejsc, w okolicach Andøya można obserwować wieloryby przez cały rok . To dlatego Andenes uchodzi za jedną z najlepszych lokalizacji na świecie do ich obserwacji. Już w latach 80. organizowano tutaj pierwsze wycieczki , dzięki którym można było zobaczyć wieloryba na własne oczy. Teraz właśnie w jednym z najważniejszych punktów ich obserwacji w Europie powstaje The Whale – centrum w całości poświęcone największym mieszkańcom oceanów, łączące naukę, sztukę oraz naturę .

Dzieło sztuki zdefiniowane przez morze i ląd

Pomysł na zbudowanie przestrzeni poświęconej wielorybom i ich życiu pojawił się po raz pierwszy w 2014 roku. Jednym z najważniejszych kroków w jego realizacji był międzynarodowy konkurs projektowy , który odbył się w 2019 roku. To właśnie wtedy zdecydowano, że za projekt i wizję architektoniczną The Whale będzie odpowiadać duńskie studio Dorte Mandrup .

Już sam plan centrum oraz jego wizualizacje robią duże wrażenie. Bezpośrednią inspiracją do ich powstania był surowy krajobraz północnej części wyspy – górskie szczyty, torfowiska, mokradła, skały i morze. Chciano, by budynek stał się częścią tego miejsca , a nie przypadkowo umieszczonym obiektem. Jednocześnie całość projektowano z myślą o jego głównych bohaterach. Bryła ma sprawiać wrażenie, jakby wyrastała z nadmorskiego krajobrazu , a jej falująca forma nawiązuje do morza i ruchu wieloryba .

Powierzchnia dachu ma być pokryta naturalnymi, nieobrobionymi kamieniami z okolicznych terenów . Sama konstrukcja pozwoli natomiast, by dach pełnił funkcję punktu widokowego , z którego będzie można obserwować wybrzeże, archipelag, morze, a przy sprzyjających warunkach także zorzę polarną.

Wnętrze również zaprojektowano tak, aby uchwycić ducha miejsca, w którym powstaje centrum. Poza widokiem rozciągającym się na wybrzeże przez duże przeszklenia w środku w wielu miejscach mają pojawiać się skały będące naturalnym elementem pobliskiego terenu. Wszystko po to, by jak najmocniej połączyć architekturę z krajobrazem i ograniczyć wrażenie ingerencji w otoczenie.

View Burdaffi on the source website

Czym będzie The Whale?

The Whale to coś więcej niż muzeum. Za efektowną architekturą kryje się konkretny cel. To miejsce, które w oparciu o najnowsze badania ma pozwolić lepiej zrozumieć złożony świat wielorybów, ich ewolucję, biologię, komunikację, zachowania oraz rolę , jaką odgrywają w ekosystemach oceanicznych .

Centrum przybliży także historię relacji człowieka z wielorybami, w tym historię wielorybnictwa , kwestie etyczne związane z ochroną tych zwierząt oraz szerszy temat ochrony oceanów. Celem The Whale jest stworzenie miejsca wyznaczającego nowe standardy w edukacji o morzach, oceanach i środowisku . Dlatego tak ważną rolę odegrał już sam projekt, który miał odzwierciedlać tę ideę.

W rezultacie powstaje miejsce, które łączy nieoczywistą i przemyślaną architekturę ze złożoną, nowoczesną wiedzą . Całość dopełni możliwość skorzystania z pobliskich rejsów obserwacyjnych , dzięki którym będzie można zobaczyć wieloryby na własne oczy – w ich naturalnym środowisku .

Kiedy będzie można odwiedzić The Whale?

Oficjalna strona The Whale już działa. Można znaleźć na niej między innymi pierwsze wizualizacje, informacje o projekcie, architekturze i planowanej wystawie. Chociaż budowa oraz prace nad przestrzenią wciąż trwają, znana jest już data otwarcia. Uroczyste otwarcie The Whale zaplanowano na 3 czerwca 2027 roku , a dla publiczności centrum ma zostać udostępnione 4 czerwca 2027 roku .

Źródła: The Whale , First Post , Dorte Mandrup

Chcesz znaleźć więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler .

Nasza autorka

Gabriela Celińska

Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.