Delfiny zaklinają ryby w muszle i uczą tej techniki młode

Pełny tekst

Delfiny butlonose ( Tursiops aduncus ), nazywane przez rdzenną australijską ludność Butchulla słowem „buthu”, od dawna fascynowały naukowców swoją inteligencją. Jednak to, co uchwyciły kamery u wschodnich wybrzeży Australii, wywołało u badaczy z Uniwersytetu Sunshine Coast absolutną euforię.

Gdy jedna z samic z impetem wynurzyła się z wody z potężną muszlą na nosie, naukowcy natychmiast zrozumieli, że mają przed oczami niezwykle rzadki, przekazywany w tajemnicy rytuał łowiecki , który do tej pory udokumentowano naukowo wyłącznie na odległym, przeciwległym końcu kontynentu.

Śmiertelna pułapka ze ślimaka

Na czym dokładnie polega ten manewr? W trakcie polowania delfin celowo zagania ofiarę – najczęściej niewielką rybę – do wnętrza dużej, pustej muszli ślimaka morskiego . Następnie drapieżnik błyskawicznie wsuwa swój pysk w jej otwór, unosi muszlę ponad powierzchnię wody i z impetem połyka wodę wraz z uwięzioną wewnątrz rybą .

Opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Marine Mammal Science” badanie potwierdza, że nie wszystkie osobniki to potrafią.

– Wymaga to pewnych umiejętności, wiedzy o tym, gdzie znaleźć puste muszle , jak nimi manewrować i jak skutecznie wydobyć z nich rybę – tłumaczy na łamach Science Alert ekolożka behawioralna Alexis Levengood.

Kiedy badaczka po raz pierwszy zauważyła na wschodnim wybrzeżu samicę z muszlą uniesioną w powietrzu, z wielkiej ekscytacji zaczęła krzyczeć do obecnych na łodzi studentów , zdając sobie sprawę z wagi tego odkrycia.

Kultura, która przenika pokolenia

Dzięki tej obserwacji dowiedzieliśmy się wiele o zwierzęcej edukacji. Podczas analizy dawnych nagrań z Zatoki Rekina z 2020 roku badacze wysnuli wcześniej wniosek, że delfiny uczą się tej sztuczki horyzontalnie – czyli bezpośrednio od swoich rówieśników w stadzie, poprzez sieci społeczne.

Nowe nagranie wideo z Zatoki Hervey z 2025 roku dostarcza jednak pierwszego twardego dowodu na to, że technika ta może być przekazywana również wertykalnie – przez matki swoim młodym .

Kamera umieszczona na dronie uchwyciła niezwykłą lekcję przetrwania. Wideo pokazało dorosłą samicę, która najpierw poluje za pomocą muszli, a gdy ryba ucieka, rusza za nią w pościg.

– Zaledwie w ciągu kilku minut od upuszczenia muszli przez matkę, jej młode podniosło ją i robiło dokładnie to samo – relacjonuje Levengood. Choć badacze nie mają pewności, czy cielę faktycznie upolowało rybę, jego zaangażowanie dowodzi, że było w trakcie świadomej nauki nowej techniki .

Zbieg okoliczności czy nabyty talent?

Delfiny butlonose nie są gatunkiem migrującym, choć ich terytoria czasem się pokrywają. Fakt, że w dwóch oddalonych od siebie populacjach zaobserwowano identyczne użycie narzędzi, rodzi pytanie – czy stada wpadły na ten pomysł niezależnie od siebie?

Ekspertka zauważa, że „wystarczy, by jeden delfin zrobił coś mądrego, aby to zachowanie się rozprzestrzeniło” . Ale jak zachowanie to przeniosło się między populacjami?

Co ciekawe, po ogłoszeniu wyników badań okazało się, że lokalni operatorzy wycieczek turystycznych w Zatoce Hervey fotografowali delfiny z muszlami już w 2013 i 2019 roku, zupełnie nie zdając sobie sprawy z tego, jak bezcenne, rzadkie archiwum posiadają. Niewykluczone więc, że w oceanie kryje się jeszcze więcej populacji, które po mistrzowsku opanowały to sprytne, podwodne wędkowanie.

Źródło: Marine Mammal Biology , Science Alert

Nasz autor

Jonasz Przybył

Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.