Handel mumiami online kwitnie — badacze ostrzegają przed ukrytym ryzykiem zdrowotnym

Pełny tekst

Fascynacja mumiami sięga kilka wieków wstecz. W Europie popularne było rozwijanie egipskich mumii podczas wystawnych przyjęć . Mumie elektryzują do dziś i wystawy, na których są prezentowane przyciągają rzesze ciekawskich .

Ta ciekawość doprowadziła do powstania niebezpiecznego, często nielegalnego rynku kolekcjonerskiego . Dziś każdy, kto posiada odpowiednie fundusze, może nabyć fragment ludzkich zwłok , nie zdając sobie sprawy z ukrytych niebezpieczeństw.

Mumia nie tylko online

Zespół pod kierownictwem dr Kirsty Squires przeanalizował 128 postów online i aukcji , aby zbadać ryzyko zdrowotne związane z tym procederem. Wnioski opublikowano na łamach „International Journal of Cultural Property”.

– Rozwój internetu, a w szczególności mediów społecznościowych , napędził międzynarodowy przemyt i popyt na unikalne zabytki, w tym zmumifikowane ciała ludzi i zwierząt – mówi dr Squires.

Badacze wcielili się w rolę obserwatorów na platformach Meta i stronach e-commerce. Udało się ustalić, że najczęściej sprzedawane są dłonie czy stopy , ale również… głowy . Czy to bezpieczne?

Niebezpieczna mumia

Mumia to nie tylko wyschnięta skóra, to magazyn toksycznych substancji używanych do balsamowania na przestrzeni wieków. W procesach konserwacji stosowano substancje, które dziś uważamy za skrajnie niebezpieczne . Zmumifikowane szczątki mogą zawierać arsen, rtęć i ołów , które zastosowali nowożytni konserwatorzy. Kontakt z takimi szczątkami bez odpowiedniego sprzętu ochronnego może prowadzić do poważnych, przewlekłych zatruć metalami ciężkimi .

– Te zakonserwowane szczątki niosą ze sobą ryzyko zdrowotne i biologiczne . Wynika to z toksyczności substancji użytych do balsamowania oraz niewłaściwego przechowywania, które sprzyja rozwojowi bakterii i grzybów . Nasze badania pokazały, że mumie sprzedawane w sieci wykazują oznaki rozkładu biologicznego , a sprzedawcy nie ostrzegają przed zagrożeniami – co świadczy o tym, że albo nie są ich świadomi, albo po prostu je ignorują – przestrzega dr Squires.

Ekspertka zauważa, że zmumifikowane szczątki są wysyłane do kupujących pocztą i kurierem – zarówno w kraju, jak i za granicą. – Potrzebujemy jasnych i czytelnych regulacji, które ukrócą próby omijania przepisów wysyłkowych i ich opacznej interpretacji – dodaje.

Ryzykowne przesyłki. Nieświadome zagrożenie dla kurierów

Handel mumiami to nie tylko problem kolekcjonerów, ale i osób postronnych, w tym pracowników poczty . Sprzedawcy często omijają regulacje, używając błędnych kodów celnych, aby uniknąć konfiskaty.

Eksperci apelują o zmiany w prawie. W ich ocenie niezbędne są jaśniejsze i bardziej precyzyjne wytyczne , aby kupujący i sprzedający nie mogli błędnie zinterpretować ani znaleźć luk w zasadach dotyczących wysyłki. Wysyłanie zmumifikowanych szczątków w zwykłych paczkach sprawia, że kurierzy i celnicy są narażeni na kontakt z toksynami i patogenami, o których nie mają bladego pojęcia.

Biologiczne zagrożenie. Groźne grzyby

Najbardziej przerażającym aspektem są uśpione mikroorganizmy , które potrafią przetrwać przez setki lat. Badacze ostrzegają przed zarodnikami grzybów , które po naruszeniu tkanki stają się lotne i niebezpieczne.

„Kontakt z zarodnikami kropidlaka ( Aspergillus ) i ich wdychanie uznano za przyczynę śmierci 10 z 12 (83,3%) konserwatorów zabytków , którzy w latach 70. XX wieku otworzyli grobowiec króla Kazimierza Jagiellończyka w Krakowie” – przypominają autorzy artykułu.

Te same patogeny mogą znajdować się na przedmiotach kupowanych dziś na internetowych aukcjach i zagrażać życiu nabywców.

Nie kupuj mumii online

– Mimo poważnego ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa, jakie niesie ze sobą kontakt ze zmumifikowanymi szczątkami, sprzedawcy na tym niekontrolowanym rynku zazwyczaj je ignorują . Wynika to prawdopodobnie z małej świadomości zagrożeń biologicznych ze strony zakonserwowanych tkanek miękkich lub z czystej chęci zysku, która stawia pieniądze ponad ludzkie zdrowie i bezpieczeństwo – podsumowuje profesor Squires.

Według niej zanim w życie wejdą skuteczniejsze regulacje, społeczeństwo powinno zachować czujność i zgłaszać oferty sprzedaży mumii odpowiednim urzędom oraz organizacjom branżowym.

– Skuteczniejszy nadzór i edukacja są absolutnie niezbędne , aby chronić zdrowie publiczne i ocalić dziedzictwo archeologiczne – kończy ekspertka.

Źródło : International Journal of Cultural Property

Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler .

Nasz autor

Szymon Zdziebłowski

Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. przewodniki turystyczne po Egipcie oraz popularnonaukowe książki: „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” i „Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa”. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek.