Naukowcy odtworzyli dietę Mieszka I — dominowała wieprzowina i ryby

Pełny tekst

Spis treści:

Królewska wieprzowina

Ryby i świt chrześcijaństwa

Nietypowe frykasy pierwszych Piastów

Prof. Daniel Makowiecki Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu przebadał dziesiątki tysięcy odpadków po spożytym mięsie w miejscach kluczowych dla państwa pierwszych Piastów: na Ostrowie Tumskim w Poznaniu i Ostrowie Lednickim.

– Pół żartem, pół serio mogę powiedzieć dotykałem najprawdopodobniej kości obgryzanych i przez Mieszka I i przez Bolesława Chrobrego – powiedział prof. Makowiecki w wywiadzie dla „Academii” – magazynu Polskiej Akademii Nauk.

Królewska wieprzowina

Z badań prof. Makowieckiego wynika, że w Wielkopolsce w czasach pierwszych Piastów dominowała wieprzowina . „I to niezależnie od stanu: jedli ją władcy, dworzanie, duchowni, wojowie, służba i kmiecie. Już w czasach plemiennych świnie dominowały na tamtych terenach , Mieszko niczego nie zmieniał, przyjął ten model i go kontynuował” – zauważył naukowiec.

Skąd takie powodzenie wieprzowiny? Prof. Makowiecki zwraca uwagę na to, że locha w jednym miocie ma od kilku do kilkunastu prosiąt . A mięso świń jest soczyste i delikatne.

Świnia nie ma wysokich wymagań jeśli chodzi o hodowlę – mogła być wypasana nawet w lasach , gdzie żywiła się sama na przykład żołędziami. Natomiast w innych częściach Polski hodowano przede wszystkim bydło.

Ryby i świt chrześcijaństwa

A co jeśli chodzi o ryby ? Z pewnością nie konsumowano karpia , bo nie widać jego obecności w odkrywanych szczątkach kostnych na stanowiskach archeologicznych . W Gnieźnie archeolodzy odkryli tylko jedną kość karpia z tego okresu, a we Wrocławiu – tylko nieliczne.

„Mamy bardzo solidne podstawy, by stwierdzić, że to Krzyżacy upowszechnili karpia , przynosząc z sobą technologię, doświadczenie i zwyczaj jego hodowli w fosach zamkowych, w sztucznie przygotowywanych stawach albo uzdatnianych małych zbiornikach wodnych” – wskazuje prof. Makowiecki.

Zatem jakie ryby spożywano? Naukowiec wskazuje na szczupaka . „To ryba bardzo atrakcyjna pod względem konsumpcyjnym. Jest duża, ma mniej tłuszczu niż np. śledź , suszyło się ją na wietrze i w takiej postaci handlowano nią w Europie. W materiałach wykopaliskowych jest bardzo dużo szczupaka. Analizy szczątków pokazują, że w grodach wielkopolskich jedzono sztuki o 10 cm dłuższe niż w osadach czy podgrodziach” – opowiada archeozoolog. Oznacza to, że szczupaka spożywano powszechnie.

Nietypowe frykasy pierwszych Piastów

W grodach piastowskich raczono się też zaskakującymi specjałami. Na przykład niedźwiedzimi łapami , o czym świadczą odkrywane przez archeologów ich kości na osadach. „Ich obecność nie powinna dziwić, jeśli zajrzymy do przepisów kulinarnych z czasów szlacheckich. Według nich łapy niedźwiedzie, przyrządzane w miodzie, były cenionym frykasem obok chrap łosia ” – wskazuje prof. Makowiecki.

Konsumowano też bobry , które jako zwierzęta pływające traktowano jako pożywienie postne . Jak wskazuje naukowiec z jego ogona przyrządzano zupy, a wydzielinę z gruczołów płciowych stosowano w celach leczniczych.

Konie co prawda szanowano, ale też je jadano. „ Spożywanie koniny w czasach piastowskich było na porządku dziennym . W swoich badaniach wielokrotnie natrafiłem na kości konia noszące ślady narzędzi rzeźniczych , powstałych po porcjowaniu tuszy na drobne części” – podkreśla naukowiec.

Źródło: Academia

Nasz autor

Szymon Zdziebłowski

Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.