Zaćmienie Słońca w Polsce 12 sierpnia 2026 – do 85% tarczy i Perseidy tej samej nocy

Pełny tekst

Ostatnie tak głębokie zaćmienie Słońca widzieliśmy w Polsce 11 sierpnia 1999 . W środę 12 sierpnia 2026 tarcza słoneczna w najlepszych lokalizacjach będzie przesłonięta aż w 85% . Zobaczymy „nadgryzione” Słońce tuż przed zachodem, co stworzy fenomenalne warunki do obserwacji i fotografii . Jednak warunki w Polsce będą się znacząco różnić w zależności od lokalizacji : najlepsze będą na północnym zachodzie kraju.

Im dalej na wschód, tym wcześniej Słońce zajdzie, a maksimum zaćmienia nastąpi już pod horyzontem. Jakby tego było mało, tej samej nocy nastąpi maksimum roju Perseidów , z nawet setką „spadających gwiazd” na godzinę.

Pas zaćmienia całkowitego w Europie

Pas całkowitości zaćmienia z 12 sierpnia rozpocznie się o wschodzie Słońca w rosyjskiej Arktyce na półwyspie Tajmyr, po czym przetnie Ocean Arktyczny, wschodnią Grenlandię oraz zachodnią Islandię . Najlepszym kierunkiem do astroturystyki jest jednak Hiszpania , gdzie zaćmienie całkowite będzie widoczne od wybrzeża Atlantyku po Morze Śródziemne, m.in. w Oviedo, León, Saragossie, Bilbao czy Palmę na Majorce.

Maksymalna długość fazy całkowitej wyniesie 2 minuty i 18 sekund w najlepszym miejscu na Islandii . W Hiszpanii Słońce zostanie przesłonięte zaledwie godzinę przed zachodem, co w połączeniu z korzystnymi prognozami pogody czyni Półwysep Iberyjski najlepszym miejscem do obserwacji.

Zaćmienie częściowe w Polsce – miasta i godziny

Choć Polskę czeka tylko zaćmienie częściowe , i tak będzie to wyjątkowy spektakl, jaki zdarza się raz na kilkadziesiąt lat. Najlepsze warunki wystąpią na zachodzie i północnym zachodzie kraju , gdzie zasłonięty będzie największy kawałek Słońca, a jego zachód nastąpi już po maksimum.

Poniżej prezentujemy dokładne czasy dla 10 wybranych miast w Polsce , obejmujące początek zjawiska, moment maksymalnej widocznej fazy (z procentem przesłonięcia) oraz godzinę zachodu Słońca:

Szczecin : 19:14 – 20:07 (84%) – zachód 20:36.

Gorzów Wlkp. : 19:14 – 20:07 (84%) – zachód 20:31.

Poznań : 19:15 – 20:07 (84%) – zachód 20:24.

Wrocław : 19:17 – 20:09 (85%) – zachód 20:19.

Zielona Góra : 19:16 – 20:09 (85%) – zachód 20:28.

Trójmiasto : 19:12 – 20:04 (82%) – zachód 20:24.

Warszawa : 19:15 – 20:03 (82%) – zachód 20:07.

Łódź : 19:16 – 20:07 (84%) – zachód 20:11.

Kraków : 19:18 – 19:59 (64%) – zachód 20:04.

Rzeszów : 19:17 – 19:52 (58%) – zachód 19:58.

W Warszawie czy Krakowie Słońce zajdzie niemal natychmiast po fazie maksymalnej – a więc obserwatorzy nie zobaczą już drugiej połowy zaćmienia , kiedy Słońce będzie się powoli odsłaniać. Nie oznacza to jednak, że zupełnie nie będzie tego widać – bardzo głęboka faza zaćmienia spowoduje skrócony zmierzch cywilny i wydłużony zmierzch żeglarski .

Jak bezpiecznie obserwować i fotografować zaćmienie?

Patrzenie na zaćmienie Słońca gołym okiem jest niebezpieczne przez cały czas trwania zjawiska , nawet przy krótko przed zachodem. Do obserwacji należy używać certyfikowanych okularów do zaćmień , które można kupić już za około 20 zł.

Korzystanie z „domowych” sposobów, takich jak płyty CD, klisze rentgenowskie czy okopcone szkło nie blokuje szkodliwego promieniowania UV i podczerwieni , co może prowadzić do uszkodzenia wzroku. Bezpieczną alternatywą jest rzutowanie obrazu Słońca ze sprzętu optycznego na białą kartkę.

Podczas fotografowania obowiązują podobne zasady: aparat musi być zabezpieczony filtrem słonecznym, aby uniknąć uszkodzenia matrycy, np. folią słoneczną Baader AstroSolar , którą można zamontować też na lornetce czy teleskopie.

Wyjątkiem mogą być ostatnie sekundy przed zachodem , gdy tarcza jest już bardzo nisko, staje się ciemnoczerwona i traci swój blask w gęstych warstwach atmosfery – wtedy można spróbować zdjęć krajobrazowych bez filtrów. W przypadku smartfonów najlepiej sprawdzą się modele z dobrym zoomem optycznym , pozwalające na jak największe zbliżenie na tarczę Słońca.

Najważniejszym czynnikiem będzie ukształtowanie terenu – trzeba szukać miejsc z całkowicie odsłoniętym północno-zachodnim horyzontem , z dala od wysokich drzew i budynków, lub wejść na jakieś wzniesienie, ewentualnie do wysokiego budynku z widokiem na zachód.

Źródła : NASA , ESA

Nasza autorka

Magdalena Rudzka

Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.