Pod gdańską lodziarnią „Miś" odkryto najstarszy drewniany kościół w Polsce

Pełny tekst

Gdy w 2025 roku archeolodzy natrafili w Gdańsku na tajemnicze artefakty , wieść ta rozeszła się nie tylko po całym kraju, ale i świecie. Zagraniczne media zachwycały się średniowieczną płytą nagrobną z wyrytym na niej wizerunkiem rycerza w kolczudze i hełmie, pisząc o „polskim Lancelocie”. Dzięki badaniom dendrologicznym udało się również ustalić, że wiek odnalezionych belek może sięgać nawet 1140 roku , co świadczyłoby o zachowaniu się najstarszego drewnianego kościoła na terenach Polski.

Średniowieczny zamek pod lodziarnią

Do tego zaskakującego odkrycia doszło w miejscu, gdzie od lat 60. XX wieku znajdowała się kultowa lodziarnia „Miś” . Na samym początku archeolodzy odnaleźli cmentarz średniowieczny z ponad 300 grobami oraz nienaruszony szkielet rycerza z przełomu XIII i XIV wieku (co stało się głośną sensacją archeologiczną opisywaną m.in. przez New York Times).

Wyjątkową wartość artefaktów stanowią odnalezione przez badaczy drewniane belki , których datowanie przypada na XII wiek. Konstrukcja jest doskonałym przykładem architektury Słowiańszczyzny , gdzie budynki wznoszono tzw. metodą zrębową . Dokładny układ świątyni pozostaje jednak wciąż nieznany – badaczom udało się wydobyć jak dotąd jedynie fragmenty drewnianej budowli, której duża część pozostaje ukryta pod chodnikiem i jezdnią ul. Sukienniczej w Gdańsku.

Przyszłość odkrycia pod lodziarnią

Tak spektakularne odkrycie musiało doczekać się równie głośnych planów zagospodarowania . Piotr Grzelak, zastępca prezydenta Gdańska, po rozmowach z archeologami wpadł na pomysł, który może ucieszyć entuzjastów historii. Drewniana świątynia w przyszłości ma bowiem zostać wykopana spod ziemi i wyeksponowana zwiedzającym . Obiekt ma trafić na muzealną wystawę, gdzie z dumą opowiadać będzie o dawnej historii Trójmiasta .

Z tak ambitnymi planami wiążą się jednak liczne wyzwania . Pierwszym z nich – jak to zwykle bywa przy tego typu inwestycjach – jest bariera finansowa , którą Urząd Gdańska próbuje pokonać przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ostatnich dniach doszło do spotkania pomiędzy Piotrem Grzelakiem, wojewódzkim pomorskim konserwatorem zabytków Dariuszem Chmielewskim, miejską konserwator zabytków w Gdańsku Agnieszką Rózga-Micewicz, Waldemarem Ossowskim, dyrektorem Muzeum Gdańska, oraz Martą Cienkowską – ministrą kultury w rządzie. Ministerstwo ma pomóc miastu w zakresie finansowym i prawnym.

Słowiańskie odkrycia na Pomorzu

Drewniana świątynia to już kolejne znalezisko z czasów Słowian na terenie Gdańska. W grudniu 2022 roku Muzeum Gdańska ogłosiło odkrycie w piwnicach Ratusza Głównego Miasta pozostałości wału obronnego z lat 30. X wieku. Znalezisko to przesunęło wiedzę na temat wieku miasta o 60 lat wcześniej, niż dotychczas zakładano . Naukowcy natrafili również na słowiańską ceramikę.

Jeszcze zanim drewniana świątynia trafi na ekspozycję, czeka ją specjalistyczna konserwacja. W tym celu belki trafią do Biskupina , gdzie funkcjonuje Muzeum Archeologiczne zajmujące się konserwacją zabytków.

Źródło: Gdańsk.pl

Nasz autor

Olaf Kardaszewski

Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.