Dunaj wysycha: Węgry wyłączają elektrownię jądrową, z dna rzek wyłaniają się artefakty

Pełny tekst

Tegoroczne lato obfituje w wręcz tropikalne temperatury utrzymujące się nad Europą. Pod koniec czerwca w Polsce padł rekord najwyższej zanotowanej ciepłoty – termometry w Słubicach ukazały 40,5°C . Historyczne pomiary odnotowano również m.in. w Danii, Czechach czy Niemczech.

Utrzymujące się upały drastycznie odbijają się na kondycji najważniejszych europejskich akwenów. W szczególności cierpią rzeki , które w wielu państwach stanowią trzon krajowej gospodarki. Kryzysowa sytuacja zmusza niektóre rządy do stanowczych, odmieniających funkcjonowanie całego narodu działań.

Dunaj gasi światło

Premier Węgier Péter Magyar ogłosił, że Elektrownia Jądrowa w Paks będzie musiała zostać wyłączona . Decyzja ta jest konsekwencją utrzymującego się niskiego poziomu wody w Dunaju , który służy obiektowi za główne źródło chłodzenia. To pierwsza taka sytuacja od 44 lat, kiedy to elektrownia zaczęła swoją pracę. Rezultaty decyzji węgierskiego premiera widać w największych miastach kraju. Władze Budapesztu zostały zmuszone do spowolnienia metra oraz tramwajów, które w ten sposób mają zaoszczędzić 15 megawatogodzin każdego dnia. Zmiany dotkną również niektórych linii napędzanych prądem elektrycznym trolejbusów, których część zostanie zamieniona na pojazdy zasilane olejem napędowym.

W stolicy Węgier zostanie również wyłączone oświetlenie dekoracyjne głównych atrakcji turystycznych miasta. Ucierpią najważniejsze i najbardziej widowiskowe budowle, takie jak budynek Parlamentu i Zamek w Budzie. Choć ostatnia turbina elektrowni obecnie jeszcze działa, przyszłość zdaje się niezwykle niepewna. Magyar w jednym z najnowszych wystąpień zaznacza, że żywotność obiektu balansuje na bardzo cienkiej, 5-centymetrowej granicy . Tyle bowiem dzieli obecny wynik 83 metrów i 68 centymetrów nad poziomem Morza Bałtyckiego od absolutnej granicy, po której rozpoczyna się całkowity proces wyłączania Elektrowni Jądrowej w Paks.

Rekord na Renie

Sytuacja nie wygląda bardziej kolorowo u naszych zachodnich sąsiadów – najdłuższa rzeka kraju, Ren , również notuje rekordowo niski poziom wody. Wodowskaz w Kolonii, ważnym punkcie śródlądowej żeglugi, pokazał w ostatnich dniach raptem 66 centymetrów . Taki wynik zmusił rząd krajowy Nadrenii Północnej-Westfalii do zaapelowania do rządu federalnego o zapewnienie środków na dalszą rozbudowę toru wodnego między Duisburgiem a Kolonią. Tym fragmentem rzeki bowiem – choć z zdecydowanie mniejszym obłożeniem – nadal mogą pływać statki transportowe.

Niski poziom Renu zaczyna znacząco wpływać na gospodarkę naszych zachodnich sąsiadów. Dość powiedzieć, że śródlądowa żegluga odgrywa kluczową rolę w transporcie towarów masowych, a straty wywołane ubytkiem wody w Renie szacuje się już na 2,4 mld euro . Mimo apelów niemieckiej Izby Przemysłowo-Handlowej rząd w Berlinie zachowuje spokój, nie przewidując, by tegoroczna susza doprowadziła do podobnej sytuacji jak w 2018 roku, kiedy to niski poziom wody doprowadził do utraty niemal dwóch i pół miliarda euro.

Cierpi jednak nie tylko przemysłowy transport śródlądowy – lokalne media podkreślają, że deficyt wody wpływa na zahamowanie tamtejszej turystyki . Mniejsi przedsiębiorcy cierpią na brak możliwości wynajmu wodnego sprzętu , który co roku stanowi ważny element nadreńskiego wypoczynku. Dodatkowo część komercyjnych przepraw promowych została zatrzymana.

Cierpi też rzeczna flora i fauna, której na skutek podwyższenia temperatury wody zaczyna brakować tlenu . Organizacje ochrony środowiska sprzeciwiają się również projektowi budowy toru wodnego, który miałby dodatkowo wyeksploatować najdłuższą niemiecką rzekę. Według przewodniczącej ekologicznej fundacji BUND ingerencja w nurt Renu przyczyni się do degradacji cennych przyrodniczo terenów brzegowych.

Artefakty z dna rzek

Wysychająca woda w europejskich rzekach wynosi na wierzch nieznane wcześniej artefakty . W niemieckim Renie mieszkańcy zaczynają natrafiać na starą amunicję , która niezwłocznie zostaje usuwana przez wyszkolonych saperów. Podobna sytuacja miała miejsce w Budapeszcie, gdzie z Dunaju wyłowiono nie lada arsenał : dziesięć min przeciwpancernych, granat ręczny oraz kilogram mieszanej amunicji. To kolejny raz, jak w wyniku spadku poziomu wody w węgierskiej stolicy muszą interweniować saperzy – w lipcu woda odsłoniła części pocisku artyleryjskiego z czasów II wojny światowej .

Do prawdziwej sensacji doszło na bułgarskim odcinku Dunaju. Na terenach bułgarsko-rumuńskiej granicy mieszkaniec natrafił na dziwnie wyglądające kości , które po konsultacji z Regionalnym Muzeum Historii okazały się szczątkami prehistorycznego mamuta włochatego . Eksperci przewidują, że odnaleziona żuchwa, ciosy, żebra oraz inne fragmenty szkieletu należały do osobnika osiągającego prawie 5 metrów wysokości. Odkrycie stanowi jedną z nielicznych pozytywnych konsekwencji dramatycznie niskiego stanu najważniejszych europejskich rzek.

Źródła : Rzeczpospolita , EuroNews , RMF24 , PKB25.pl , Interia

Nasz autor

Olaf Kardaszewski

Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.