Skała Afrodyty na Cyprze — starożytna Petra tu Romiu przy plaży w dystrykcie Pafos

Pełny tekst

Spis treści:

Niezwykła skała na cypryjskim wybrzeżu

Legendy związane z Petra tu Romiu

Skała Afrodyty jako atrakcja turystyczna

Atrakcje w okolicy

Skała Afrodyty i plaża, przy której się wznosi, to miejsce wyjątkowe, które przyciąga nie tylko badaczy natury, ale także poszukiwaczy dawnych legend i podróżnych pragnących ujrzeć ten sam krajobraz, który przez stulecia inspirował poetów. Mówimy tu zatem nie tylko o wybitnym elemencie krajobrazu, ale także o prawdziwym symbolu kulturowym, którego korzenie sięgają czasów antycznych.

Niezwykła skała na cypryjskim wybrzeżu

Skała Afrodyty, lokalnie nazywana Petra tu Romiu , zlokalizowana jest na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru , w granicach administracyjnych dystryktu Pafos, w pobliżu miejscowości Kuklia . Obiekt ten znajduje się bezpośrednio przy dawnej drodze krajowej B6, stanowiącej malowniczą alternatywę dla szybkiej autostrady A6, która łączy dwa kluczowe ośrodki miejskie – Pafos na zachodzie i Limassol na wschodzie. Od pierwszego oddalony jest o ok. 25 km, natomiast od drugiego – o ok. 45 km.

Wokół formacji skalnej rozciąga się obszar chroniony Petra tou Romiou National Forest Park , zajmujący powierzchnię około 350 hektarów. Miejsce to obejmuje teren od rzeki Ha Potami na zachodzie, aż po granicę administracyjną Pafos i Limassol na wschodzie, wnikając w głąb lądu na odległość od dwóch do dziesięciu kilometrów.

Sugestywny ostaniec

Skała Afrodyty w niezwykle sugestywny sposób akcentuje surowe piękno śródziemnomorskiego wybrzeża. Główny ostaniec, „wyrastający” z wody tuż przy brzegu, jest otoczony mniejszymi , nieco ciemniejszymi formacjami skalnymi, które stanowią kontrast dla jasnego tła wapiennych klifów.

Plaża w tym rejonie ma charakter kamienisty. Pokrywają ją gładkie, jasne otoczaki o różnych frakcjach, przemieszane lokalnie z płatami grubego piasku. To właśnie kamienista struktura brzegu pełni kluczową rolę w utrzymaniu wyjątkowych walorów estetycznych. Brak drobnego, mulistego piasku sprawia, że woda morska zachowuje tam spektakularną przezroczystość i mieni się intensywnymi odcieniami turkusu i kobaltu.

Mówiąc o tamtejszych zjawiskach naturalnych, nie sposób nie wspomnieć o zachowaniu fal podczas wietrznej pogody. Gdy wiatr zachodni uderza w wybrzeże, wały wodne rozbijają się o podwodne załomy skalne i podnóża ostańców, tworząc obfitą, gęstą pianę . W określonych warunkach meteorologicznych masy wody ulegają gwałtownemu zawirowaniu, unosząc się w powietrze jako wysokie, spienione kolumny . Dla obserwatora stojącego na brzegu, te dynamiczne słupy wody mogą przez krótką chwilę przypominać zwiewną, ludzką sylwetkę wyłaniającą się z głębin, co bez wątpienia stanowiło inspirację dla narodzin legendy o powstaniu Afrodyty .

Legendy związane z Petra tu Romiu

W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że to właśnie temu obiektowi towarzyszy legenda o narodzinach greckiej bogini miłości, pożądania i płodności. Tradycja ta opiera się na antycznym źródle, zawartym w „Teogonii” Hezjoda. Opisuje ono walkę o panowanie nad kosmosem. Gaia podżega swojego syna Kronosa do ukarania ojca, Uranosa, za jego tyranię. Kronos odcina genitalia boga nieba i rzuca je w odmęty morza. Wokół dryfujących szczątków woda zaczyna gwałtownie wrzeć i pienić się. Z tej morskiej kipieli rodzi się dojrzała, zachwycająca dziewica.

Lokalne podania cypryjskie uzupełniają tę opowieść o kolejne szczegóły. Nowo narodzonej bogini towarzyszyły nimfy, które wyłoniły się z fal, aby asystować jej w drodze na ląd. Zefir, łagodny wiatr zachodni, popchnął wielką muszlę małża służącą jej za rydwan , najpierw ku świętej wyspie Cyterze, a następnie skierował ją prosto na kamienistą plażę w pobliżu dzisiejszego Pafos. Gdy stopa bogini dotknęła ziemi, natychmiast wyrosła tam soczyście zielona trawa, a powietrze napełniło się zapachem kwiatów.

Z kultem Afrodyty powiązana jest również postać jej tragicznego kochanka, Adonisa . Cypryjskie legendy głoszą, że po jego śmierci, z kropel krwi młodzieńca wyrosły czerwone róże, natomiast z łez zapłakanej Afrodyty wykiełkowały białe anemony.

Średniowieczny epos o Digenisie Akritasie

Skała Afrodyty kojarzy się przede wszystkim z antycznymi mitami, jednak należy wspomnieć, że współczesna nazwa ostańca, Petra tu Romiu („ Skała Rzymianina ”), odsyła do epopei narodowej innego kręgu kulturowego – bizantyjskiego .

Bazyli, znany jako Digenis Akritas, był legendarnym obrońcą granic cesarstwa przed najazdami Saracenów. Kiedy arabska flota piracka zbliżała się do południowo-zachodniego wybrzeża Cypru, dokonał on iście tytanicznego czynu. Chwytając jedną ręką za północne pasmo górskie Kyrenii, drugą wyrwał gigantyczny głaz z serca gór Troodos i cisnął nim w kierunku morza. Wielki kamień, uderzając w wodę, zniszczył okręty najeźdźców i osiadł na mieliźnie jako dzisiejsza Petra tu Romiu.

Skała Afrodyty jako atrakcja turystyczna

Mimo że Cypr należy do grona najpopularniejszych destynacji wakacyjnych, Skała Afrodyty wraz z otaczającą ją plażą zachowała swój „dziki” klimat . To miejsce jest całkowicie wolne od leżaków, parasoli i głośnej muzyki. Jak to możliwe?

Plaża przy Petra tu Romiu ma status obszaru sieci NATURA 2000. W związku z tym i ochroną krajobrazu kulturowego zabrania się tam rozstawiania jakiejkolwiek infrastruktury komercyjnej i wjeżdżania pojazdami mechanicznymi.

Plażowe rytuały

Dla wielu osób, wizyta w tym miejscu wiąże się z kultywowaniem specyficznych praktyk, które na stały weszły do kanonu turystycznych tradycji:

trzykrotne opłynięcie skały – to najpopularniejszy rytuał, który według lokalnych wierzeń ma zagwarantować nie tylko zachowanie wiecznej młodości i urody, ale także odnalezienie prawdziwej miłości. Osoby w stałych związkach wierzą natomiast, że zabezpieczy to ich małżeństwo przed kryzysami, a kobietom ułatwi zajście w ciążę. Ponadto nowożeńcy pielgrzymują tu tłumnie, licząc na błogosławieństwo bogini na nowej drodze życia;

wypowiadanie życzeń do piany morskiej – tradycja nakazuje, aby podczas opływania skały wyszeptać swoje najskrytsze marzenie bezpośrednio w gęstą pianę wodną. Bogini usłyszy je i zrealizuje;

bezpieczniejsze alternatywy – zdarza się, że wzburzona woda wokół skały stanowi wyzwanie nawet dla doświadczonych pływaków. To dlatego niektórzy turyści oddają bogini cześć w inny sposób: rzucając kwiaty w kierunku ostańca lub kontemplując w ciszy na brzegu. Kobiecy rytuał płodności obejmuje również przewiązywanie białych chusteczek na gałęziach drzew rosnących przy ścieżce prowadzącej na plażę.

Atrakcje w okolicy

Nie można nie wspomnieć, że skała jest częścią Szlaku Kulturowego Afrodyty , łączy najważniejsze stanowiska archeologiczne i krajobrazowe na wyspie związane z kultem płodności i piękna. W promieniu kilkudziesięciu kilometrów od ostańca podróżni mogą zwiedzić ważne zabytki i atrakcje naturalne. Są to:

sanktuarium Afrodyty w Palaipafos,

świątynia Afrodyty w Amathous,

łaźnie Afrodyty (grota na półwyspie Akamas).

Nasz autor

Artur Białek

Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.