Polscy lekarze jako pierwsi na świecie wszczepili wątrobę złożoną z dwóch różnych fragmentów

Pełny tekst

11 maja 2026 roku zespół Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) dokonał bezprecedensowej operacji: pierwszego na świecie chimerycznego przeszczepienia wątroby . Operacja, którą kierował prof. Michał Grąt , została wykonana u 47-letniej pacjentki cierpiącej na zaawansowany nowotwór wątroby .

Na czym polega chimeryczny przeszczep?

Najbardziej niezwykłym i pionierskim elementem operacji było stworzenie narządu złożonego z dwóch różnych fragmentów : części własnej pacjentki oraz fragmentu pobranego od zmarłego dawcy. W praktyce medycznej oznaczało to połączenie dwóch technik: autotransplantacji ( przeszczepienia własnego narządu po jego modyfikacji) oraz allotransplantacji (przeszczepienia narządu od innej osoby).

Decyzja o takim rozwiązaniu zapadła ze względu na stopień zaawansowania choroby nowotworowej. Wycięcie guza pozostawiłoby pacjentce zbyt mały fragment wątroby .

Przebieg operacji

Zabieg rozpoczął się od usunięcia wątroby z organizmu pacjentki i poddania jej tzw. resekcji pozaustrojowej . Na specjalnym „zimnym stoliku” chirurdzy wycięli zajęte przez nowotwór części, przygotowując zdrowy, lecz zbyt mały fragment do ponownego wszczepienia. Ponieważ pozostawiony fragment nie byłby w stanie zapewnić bezpiecznej funkcji narządu, połączono go z odpowiednio przygotowanym fragmentem wątroby od zmarłego dawcy .

W ten sposób powstał jeden funkcjonalny, chimeryczny graft , który następnie wszczepiono pacjentce. Fragment od dawcy pełnił rolę czasowego wspomagacza . Zapewnił chorej bezpieczeństwo metaboliczne w okresie gdy jej własna, mniejsza część wątroby, regenerowała się i ulegała niezbędnemu przerostowi (hipertrofii).

Rekonwalescencja i finał leczenia

Proces regeneracji własnej tkanki pacjentki przebiegł niezwykle sprawnie . Zaledwie tydzień później, 18 maja 2026 roku, możliwe było przeprowadzenie drugiej operacji. Podczas tego zabiegu lekarze usunęli część graftu pochodzącą od dawcy. Własna wątroba pacjentki osiągnęła już odpowiednią wielkość i sprawność.

Ostatecznie w organizmie chorej pozostał wyłącznie jej własny, w pełni zregenerowany narząd . Obecnie pacjentka czuje się dobrze, a lekarze potwierdzają jej dobry stan zdrowia.

Zespół lekarski wyjątkowej operacji

Za opracowanie koncepcji oraz przeprowadzenie kluczowych etapów operacji – od hepatektomii, przez resekcję pozaustrojową, aż po wytworzenie i wszczepienie graftu – odpowiadał prof. Michał Grąt. W skład interdyscyplinarnego zespołu weszli również:

Chirurdzy asystujący: dr hab. Wacław Hołówko, lek. Maryla Turkot oraz lek. Agata Konieczka.

Zespół przygotowujący fragment dawcy: dr Konrad Kobryń oraz lek. Paweł Rykowski.

Zespół anestezjologiczny: lek. Dawid Tomasik wraz z pielęgniarkami Agatą Małek i Joanną Podsiadłą.

Pielęgniarki operacyjne: Ewelina Kamińska i Małgorzata Ponichtera.

Znaczenie dla przyszłości medycyny

Chimeryczne przeszczepienie wątroby to połączenie chirurgii onkologicznej, transplantologii oraz zaawansowanych technik naczyniowych . Prof. Michał Grąt podkreśla, że jest to nowa koncepcja leczenia , która daje nadzieję osobom z zaawansowanymi nowotworami, dla których dotychczas nie było żadnej radykalnej metody terapii.

Osiągnięcie to umacnia pozycję Kliniki WUM jako lidera innowacji . Wcześniej dokonywano tu m.in. autotransplantacji wątroby oraz uruchomiono program przeszczepiania fragmentów narządu od żywych dawców u dorosłych.

Źródło: Warszawski Uniwersytet Medyczny

Nasza autorka

Magdalena Rudzka

Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.