Polskie grzyby komunikują się impulsami elektrycznymi po deszczu

Pełny tekst

W tym artykule:

Jak rozmawiają między sobą grzyby?

Grzyby z polskiego i japońskiego lasu

Rozgadany jak grzyb po deszczu

Po deszczu las robi się ruchliwy i głośny . Słychać w nim ptaki, szum drzew, pojawiają się dżdżownice i owady. Z najnowszych badań wynika, że aktywne robią się również grzyby . Eksperymenty przeprowadzone nie w laboratorium, ale w lesie wykazały, że po deszczu rośnie aktywność elektryczna grzybów. To kolejna przesłanka sugerująca, że grzyby komunikują się dzięki elektryczności . Doświadczenia japońskich naukowców, które doprowadziły do tego wniosku, zostały opisane w artykule opublikowanym w czasopiśmie „Fungal Ecology”.

Jak rozmawiają między sobą grzyby?

Już w latach 70. XX wieku naukowcy badali potencjał czynnościowy grzybni. Czyli jej zmieniającą się aktywność elektryczną . W latach 90. wykazali, że pojawianie się w niej impulsów elektrycznych można stymulować. Strzępki grzybów reagowały tak na obecność wody, kwasu siarkowego czy cukrów.

Ten zabójczy grzyb do tej pory atakował drzewa. Po raz pierwszy w historii zainfekował człowieka

Chondrostereum purpureum to gatunek grzyba, który pasożytuje na drzewach, powodując zgniliznę drewna. Występuje na całym świecie, również w Polsce. Teraz po raz pierwszy zaatakował człow...

Przełomowe badania z 2022 r. poszły znacznie dalej. Andrew Adamatzky z Uniwersytetu Zachodniej Anglii doszedł do wniosku, że aktywność elektryczna grzybni układa się we wzory. Czyli – że można w niej wyróżnić charakterystyczne sekwencje. Miałyby one odpowiadać słowom z ludzkiej mowy . Naukowiec znalazł takich wzorów aż 50. Oznaczało to, że „mowa” grzybów składałaby się z pięćdziesięciu słów.

Grzyby z polskiego i japońskiego lasu

Czy grzyby naprawdę mogą porozumiewać się dzięki elektryczności? Kolejne dowody na to zebrali naukowcy z japońskiego Uniwersytetu Tohoku. Pomogła im w tym lakówka dwubarwna ( Laccaria bicolor ) – jadalny grzyb rosnący także w Polsce . Lakówka dwubarwna jest grzybem blaszkowym. Ma długi trzon i rozłożysty kapelusz. Jak inne grzyby, żyje w symbiozie z drzewami , szczególnie z dębami i sosnami. Lakówka tworzy szczególną formę symbiozy zwaną mikoryzą zewnętrzną . Jej strzępki nie wynikają bezpośrednio do komórek drzewa, z którym współpracuje, ale pomiędzy komórki kory pierwotnej korzenia. W ten sposób tworzą tzw. sieć Hartiga. Z jej pomocą grzyb oddaje drzewu wodę i składniki odżywcze . W zamian za to pobiera brakujące mu cukry.

Jadalne lakówki mają jeszcze jedną umiejętność. Przypuszcza się, że pośrednio pozwalają drzewom konsumować owady . Grzyby te wytwarzają toksyny, które zabijają skoczogonki. Następnie trawią je, dziejąc się z drzewem azotem pozyskanym z organizmu owada.

Rozgadany jak grzyb po deszczu

Autorzy najnowszego badania jako jedni z nielicznych nie przeprowadzali testów w laboratorium. Wybrali się ze sprzętem do lasu mieszanego. Przy ścieżce znaleźli skupisko sześciu lakówek. Obok rósł dąb Quercus serrata i grab Carpinus laxiflora . Naukowcy przypuszczają, że grzyby znajdowały się w symbiozie właśnie z nimi. Badacze przyczepili do lakówek elektrody. P rzez dwa ostatnie dni września 2021 r. mierzyli ich potencjał czynnościowy. Było słonecznie i sucho, od prawie dwóch tygodni nie padało. Pierwszego października przyszedł tajfun. W czasie ulewy spadło ponad 3 cm deszczu.

Już dwie godziny po deszczu grzyby zrobiły się „rozmowne”. Czyli ich aktywność elektryczna wzrosła . Jak napisali badacze, potencjał elektryczny grzybów niekiedy wzrastał do 100 mV.

Najbardziej śmiercionośny grzyb na świecie podbił Kalifornię z pomocą armii klonów. W Polsce też go znamy

W Ameryce doszło do inwazji najbardziej trującego grzyba świata. Muchomor sromotnikowy zaatakował Kalifornię, produkując armię swoich własnych klonów.

Co ciekawe, zmiany aktywności elektrycznej lakówek były związane ze zmianami wilgotności i temperatury. Odkryto jeszcze jedną rzecz. Im bliżej siebie rosły grzyby, tym sygnały elektryczne, jakie wytwarzały, okazywały się silniejsze. To sugeruje, że impulsy mogły pełnić rolę komunikacyjną.

– Nasze wyniki wskazują na potrzebę dalszego badania potencjału elektrycznego grzybów w rzeczywistym ekosystemie – ostrożnie komentował mikrobiolog Yu Fukasawa, główny autor pracy.

Źródła: ScienceAlert , Fungal Ecology

Nasz ekspert

Magdalena Salik

Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com