FlashFeed

Pełny tekst

Spis treści :

Zjawiskowy blask, czyli sekrety światła popielatego

Wenus i Regulus: Kosmiczna latarnia i gwiazda w kształcie jajka

Jak i kiedy obserwować koniunkcję z Polski? Praktyczny poradnik

Ciepłe, lipcowe wieczory sprzyjają obserwacji zjawisk astronomicznych , ale tegoroczny środek miesiąca przyniesie zjawisko wyjątkowo fotogeniczne. Już 16 i 17 lipca 2026 roku czeka nas rzadki układ geometryczny, w którym obok siebie znajdą się trzy skrajnie odmienne obiekty : nasz naturalny satelita, najjaśniejsza planeta ziemskiego nieba oraz wirująca z zawrotną prędkością gwiazda. Do obserwacji nie potrzebujesz profesjonalnego sprzętu – wystarczą dobre chęci i bezchmurne niebo .

Zjawiskowy blask, czyli sekrety światła popielatego

Kluczowym elementem tego widowiska będzie sam wygląd Księżyca. Ponieważ 14 lipca przypada nów – jedna z faz Księżyca – dwa dni później – w czwartek 16 lipca – nad horyzontem pojawi się cieniutki sierpek oświetlony w zaledwie kilkunastu procentach .

Taki układ stwarza idealne warunki do zaobserwowania zjawiska znanego jako światło popielate . Przez najbliższe dwa wieczory gołym okiem będzie można dostrzec nie tylko jasny rogalik, ale również zarys całej, pogrążonej w mroku tarczy Księżyca. Dzieje się tak, ponieważ nocna strona Srebrnego Globu jest w tym czasie delikatnie doświetlana przez światło słoneczne odbite od chmur i oceanów Ziemi . Oglądając światło popielate, patrzymy więc pośrednio na blask naszej własnej planety.

Wenus i Regulus. Kosmiczna latarnia i gwiazda w kształcie jajka

Tuż obok Księżyca letni pasjonaci astronomii bez trudu dostrzegą dwa inne punkty. Pierwszym i zdecydowanie najjaśniejszym będzie planeta Wenus , pełniąca obecnie rolę Gwiazdy Wieczornej . Świeci na tyle intensywnie, że bez problemu przebije się przez pomarańczową łunę tuż po zachodzie Słońca.

Drugim, nieco subtelniejszym obiektem w tym zestawieniu będzie Regulus – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lwa . Choć z Ziemi wygląda jak spokojny punkt, w rzeczywistości to kosmiczny potwór . Regulus wiruje wokół własnej osi z gigantyczną prędkością ponad 300 kilometrów na sekundę. Generowana w ten sposób siła odśrodkowa sprawiła, że gwiazda ta jest drastycznie spłaszczona na biegunach i przypomina kształtem jajko . Gdyby obracała się o zaledwie kilkanaście procent szybciej, rozerwałaby się na kawałki.

Jak i kiedy obserwować koniunkcję z Polski? Praktyczny poradnik

Letnie zjawiska astronomiczne bywają zdradliwe, ponieważ zmierzch w lipcu trwa w naszym kraju bardzo długo. Aby z powodzeniem dostrzec to potrójne spotkanie, warto trzymać się kilku prostych zasad:

Złote okienko – najlepszy czas na obserwacje to godziny między 21:45 a 22:30 . Wtedy niebo będzie już dostatecznie ciemne, by gwiazda Regulus stała się widoczna, a obiekty wciąż będą znajdować się nad linią horyzontu.

Kierunek – należy spoglądać nisko nad zachodni i północno-zachodni horyzont .

Czas ucieka – całe zjawisko rozegra się stosunkowo nisko. Zarówno Księżyc, jak i Wenus oraz Regulus zajdą za horyzont około godziny 22:45 , co oznacza, że na udany seans mamy zaledwie około godziny.

Wybór miejsca – kluczowe jest znalezienie przestrzeni z odsłoniętym zachodnim widnokręgiem . Drzewa, wysokie bloki czy wzniesienia mogą całkowicie zasłonić widowisko. Jeśli masz taką możliwość, zabierz ze sobą zwykłą lornetkę – nawet prosty sprzęt turystyczny pozwoli dostrzec fazę Wenus oraz pogłębi detale światła popielatego na Księżycu.

Źródła : NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL), Steward Observatory/University of Arizona

Nasz ekspert

Łukasz Załuski

Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.