FlashFeed

Pełny tekst

Burza kojarzy się głównie z intensywnym deszczem, silnym wiatrem i hałasem, dlatego często jest lekceważona. Tymczasem w Polsce w wyniku porażenia piorunem ginie zwykle kilka osób rocznie , a rannych zostaje jeszcze więcej. Mało mówi się również o tym, że wyładowanie nie musi uderzyć bezpośrednio w człowieka, aby spowodować ciężkie obrażenia . Prąd może rozchodzić się po ziemi, przechodzić z pobliskich obiektów albo przenosić się przez instalacje. Dlatego warto znać nie tylko podstawowe zasady bezpieczeństwa, lecz także najczęstsze mity związane z nim podczas burzy.

1. Czy parasol przyciąga pioruny?

To, że parasol przyciąga pioruny, jest często powielanym mitem , chociaż jak wiele mitów, niesie ze sobą część prawdy. Piorun nie wybiera celu tak, jak magnes przyciąga metal. Ryzyko rośnie jednak wtedy, gdy człowiek znajduje się na otwartej przestrzeni i staje się jednym z najwyższych punktów w okolicy. Rozłożona parasolka może dodatkowo podwyższyć sylwetkę, a jej metalowe elementy przewodzą prąd .

Dlatego podczas burzy , z parasolem czy bez niego, należy unikać otwartych przestrzeni, takich jak pole, plaża, łąka, a nawet odsłonięty chodnik. Najlepszym rozwiązaniem jest szybkie wejście do budynku lub samochodu z twardym dachem .

2. Klatka Faradaya, czyli samochód podczas burzy

Często mówi się, że samochód jest jednym z najbezpieczniejszych schronień podczas burzy. Niektórzy błędnie przypisują tę ochronę gumowym oponom. To nie one ją zapewniają, lecz przede wszystkim metalowa karoseria , która działa podobnie do klatki Faradaya . Prąd z wyładowania może spłynąć po zewnętrznej części pojazdu, omijając wnętrze.

Aby było to możliwe, samochód powinien mieć twardy dach i zamknięte okna . Osoba znajdująca się wewnątrz nie powinna dotykać metalowych elementów oraz sprawdzić, czy pojazd nie stoi w pobliżu drzew, słupów albo linii energetycznych.

3. Czy piorun może wpaść przez okno?

Sytuacja, w której piorun „wpada” przez okno, jest niezwykle rzadka. Nie oznacza to jednak, że stanie przy szybie podczas burzy jest bezpieczne. Wyładowanie może uderzyć w budynek, rynnę, antenę, instalację elektryczną lub wodną, a energia może rozchodzić się po materiałach przewodzących .

Dlatego podczas burzy należy zamknąć okna, odejść od szyb, a co najważniejsze, nie dotykać urządzeń podłączonych do prądu . Telefon komórkowy jest bezpieczny, o ile nie jest podłączony do ładowarki.

4. Samotne i wysokie, czyli najgorsze schronienia podczas burzy

Chowanie się pod drzewem jest groźne, zwłaszcza jeśli drzewo jest samotne lub najwyższe w okolicy. Może zostać trafione piorunem, a osoba stojąca pod nim może ucierpieć wskutek bocznego przeskoku prądu , porażenia przez ziemię albo spadających konarów. Według NOAA stanie pod drzewem lub w jego pobliżu należy do najbardziej niebezpiecznych zachowań w czasie burzy (jeszcze groźniejsze jest przebywanie na całkowicie otwartej przestrzeni).

Zasada jest prosta: należy unikać wszystkiego, co wysokie i stojące na pustej przestrzeni – samotnych drzew, słupów, masztów i linii energetycznych.

5. Co robić w lesie podczas burzy?

Las nie jest idealnym schronieniem, ale może być bezpieczniejszy niż otwarta przestrzeń, jeśli wybierze się miejsce rozsądnie. Najbardziej ryzykowne są skraje lasu, polany, wzniesienia i okolice najwyższych drzew .

Jeśli nie ma się możliwości dotarcia do budynku ani samochodu, należy szukać miejsca w głębi lasu, wśród niższych drzew o podobnej wysokości. Nie można opierać się o pnie ani kłaść się na ziemi. W sytuacji awaryjnej należy przykucnąć ze złączonymi stopami i ograniczyć kontakt z podłożem . Nie daje to pełnego bezpieczeństwa, ale może zmniejszyć ryzyko porażenia prądem rozchodzącym się po ziemi. National Weather Service podkreśla, że jedynym w pełni bezpiecznym działaniem jest wejście do bezpiecznego budynku albo pojazdu . Wszystkie inne zachowania na zewnątrz jedynie ograniczają ryzyko, ale go nie eliminują.

6. Burza w górach – duma do kieszeni

W górach burza jest szczególnie niebezpieczna, bo człowiek często znajduje się na szczycie, grani, odsłoniętym zboczu albo przy metalowych łańcuchach i drabinkach. Nie wolno czekać do ostatniej chwili, zwłaszcza, że pogoda bywa nieprzewidywalna. Dlatego prognozę należy sprawdzić przed wyjściem na szlak i w miarę możliwości na bieżąco ją monitorować.

Gdy słychać grzmoty, a zejście do schroniska lub bezpiecznego budynku nie jest możliwe, trzeba zejść ze szczytu i grani , oddalić się od metalowych elementów, nie dotykać łańcuchów i nie stać przy samotnych skałach. Grupa powinna się rozproszyć na kilka–kilkanaście metrów i odłożyć metalowe kijki.

7. Najciemniej pod latarnią

Budynek jest najbezpieczniejszym miejscem podczas burzy, ale nie każda czynność w domu jest bezpieczna. CDC ostrzega, że nawet w domu można być narażonym na skutki wyładowań, ponieważ prąd może przemieszczać się przez instalację wodną, elektryczną i przewodowe urządzenia . Zaleca unikanie kontaktu z wodą, urządzeniami podłączonymi do gniazdek oraz telefonami przewodowymi.

National Weather Service zaleca, aby do aktywności na zewnątrz lub korzystania z wody wrócić dopiero po upływie co najmniej 30 minut od ostatniego grzmotu.

Dlaczego to ważne, żeby wiedzieć jak się zachować podczas burzy?

Najgroźniejsze podczas burzy jest ignorowanie jej oznak i przekonanie, że skoro deszcz ustał, zagrożenie minęło. Piorun może uderzyć wiele kilometrów od strefy opadu, dlatego liczy się szybka reakcja. Najlepsza strategia to sprawdzenie prognozy, reagować na pierwszy grzmot, nie chowanie się pod drzewami, schodzić z miejsc wyniesionych i przeczekać burzę w budynku lub samochodzie . Mity o parasolce, gumowych oponach czy „bezpiecznym drzewie” są groźne, bo dają fałszywe poczucie kontroli. Podczas burzy liczy się szybka decyzja o wycofaniu się w bezpieczne miejsce.

Źródła : Gov.pl, National Weather Service, CDC, NOAA

Nasza autorka

Gabriela Celińska

Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.

Pełny tekst

Po kilku sezonach dominacji bermudów i szerokich spodni projektanci ponownie stawiają na capri pants. Nie przypominają już jednak modeli z początku lat 2000. Najmodniejsze fasony kończą się tuż za kolanem lub w połowie łydki, mają prostą, lekko dopasowaną nogawkę i są uszyte z eleganckich tkanin, które sprawiają, że wyglądają niezwykle szlachetnie. To właśnie dlatego zyskały nową nazwę – "Riviera capri pants". Kojarzą się z wakacjami na Lazurowym Wybrzeżu, stylem Audrey Hepburn i ponadczasową francuską elegancją.

Capri pants wracają w wersji "Riviera"

Na ulicach Kopenhagi, Paryża i Mediolanu capri pants pojawiają się w najbardziej minimalistycznych stylizacjach. Jednym z najciekawszych zestawów jest biała marynarka z paskiem noszona z czarnymi capri i balerinami. To połączenie wygląda elegancko, ale pozostaje lekkie i idealne na lato.

Równie efektownie prezentują się białe capri zestawione z obszernym topem typu hiszpanka i płaskimi sandałami . Monochromatyczny look przyciąga uwagę prostotą i doskonale wpisuje się w estetykę quiet luxury.

Street style pokazuje również bardziej paryskie podejście do tego trendu. Granatowe capri świetnie wyglądają z prostym topem, oversize'ową białą marynarką i kolorową torebką, która przełamuje spokojną bazę. Z kolei komplet w groszki z krótkimi capri udowadnia, że ten fason doskonale odnajduje się także w bardziej retro stylizacjach.

View Burdaffi on the source website

Jak nosić "Riviera capri pants" latem 2026?

Najlepiej sprawdzają się w prostych, dopracowanych zestawach. Ich największą zaletą jest to, że nie potrzebują wielu dodatków. Wystarczy biały tank top, koszula z lnu lub lekko oversize'owa marynarka, aby wyglądały niezwykle elegancko.

Do tego warto dobrać baleriny z noskiem w szpic, skórzane klapki albo minimalistyczne sandały. Stylizację uzupełnią wąskie okulary przeciwsłoneczne, pleciona torba lub niewielka skórzana torebka. W chłodniejsze dni świetnym uzupełnieniem będzie lekki żakiet lub cienki kardigan zarzucony na ramiona.

View Burdaffi on the source website

To właśnie prostota sprawia, że capri pants ponownie wyglądają nowocześnie. Są bardziej eleganckie niż klasyczne szorty, równie wygodne i znakomicie wpisują się w estetykę wakacyjnej Riwiery, która latem 2026 inspiruje zarówno Francuzki, jak i najlepiej ubrane kobiety na ulicach europejskich stolic mody.

Pełny tekst

Spis treści:

Jak zachęcić paryżan do wyboru nowego cmentarza?

Miliony odwiedzających rocznie

Opowieści z krypty

Polski Père-Lachaise

Père-Lachaise jest obecnie największym cmentarzem znajdującym się w obrębie Paryża oraz jedną z najbardziej znanych nekropolii świata . Jednak jego początki były skromne. Powstał, ponieważ na początku XIX wieku paryskie cmentarze przykościelne były tak przepełnione, że miastu groził poważny kryzys sanitarny.

W 1804 roku prefekt Sekwany, Nicolas Frochot, ogłosił projekt nowej, świeckiej nekropolii, której wyznaczono miejsce poza granicami ówczesnego Paryża , na wzgórzu Ménilmontant we wschodniej części miasta. Teren ten należał wcześniej do jezuickiego domu rekolekcyjnego, któremu przewodził w XVII wieku ojciec François de la Chaise – spowiednik króla Ludwika XIV. To właśnie od niego pochodzi nazwa miejsca.

Jak zachęcić Paryżan do wyboru nowego cmentarza?

Projekt architektoniczny powierzono Alexandre’owi-Théodore’owi Brongniartowi. To on nadał cmentarzowi charakter romantycznego ogrodu angielskiego – z krętymi alejkami, wzgórzami, drzewami i malowniczymi widokami. Otwarcie nastąpiło 21 maja 1804 roku. Paryżanie byli jednak sceptyczni: nekropolia wydawała im się zbyt odległa od centrum, a pierwsze pochówki szły opornie. W pierwszym roku odbyło się zaledwie trzynaście pogrzebów.

I wówczas władze miejskie wymyśliły pewien wybieg. W 1817 roku przeniesiono na Père-Lachaise szczątki kilku znanych i cenionych postaci – poety i dramatopisarza Molière’a, bajkopisarza Jeana de La Fontaine’a, a przede wszystkim słynnej pary kochanków z XII wieku – Heloizy i Abelarda. Ten zabieg marketingowy zdziałał cuda. Paryżanie ruszyli tłumnie na wzgórze, by oddać hołd swoim bohaterom , a pochówki zaczęły mnożyć się w zawrotnym tempie. Cmentarz rozrastał się kilkakrotnie. Dziś zajmuje powierzchnię blisko 44 hektarów, skupiając ponad 70 tysięcy grobowców .

Miliony odwiedzających rocznie

Père-Lachaise to miejsce o wyjątkowym charakterze – jest jednocześnie nekropolią, parkiem, muzeum rzeźby i architektonicznym skarbcem. Spacer po jego alejkach przypomina wędrówkę przez XIX-wieczny Paryż. Nagrobki i kapliczki grobowe wzniesione są w stylach neoklasycznym, neogotyckim, art déco, a nawet modernistycznym . Wiele z nich to prawdziwe dzieła sztuki dłuta znanych rzeźbiarzy epoki.

Cmentarz jest regularnie odwiedzany przez setki tysięcy turystów – szacuje się, że przybywa tu około 3,5 miliona osób każdego roku , co czyni go jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji Francji . Odwiedzający przychodzą tu jednak nie tylko jako zwykli turyści, ale też jako pielgrzymi – do grobów swoich idoli, poetów, muzyków, aktorów. To miejsce żywej pamięci, gdzie kwiaty, listy, zdjęcia i drobne pamiątki składane są na grobach z autentyczną czułością. To część szerszego trendu zwanego nekroturystyką .

Być może dwa najczęściej odwiedzane groby na cmentarzu należą do osób ze świata anglosaskiego. Grób Oscara Wilde’a j est okaleczony. Rzeźbiarz Jacob Epstein ozdobił go posągiem skrzydlatego młodzieńca, jednak w pewnym momencie nieznany odwiedzający odłamał wyeksponowany penis wyrzeźbionej postaci. Później tak wielu turystów zostawiało na grobowcu ślady pocałunków, że obecnie jest on osłonięty płytami z pleksi. Jest też grób amerykańskiej gwiazdy rocka Jima Morrisona, należący do wielu miejsc na cmentarzu, o których mówi się, że są nawiedzone . Jedną z głównych atrakcji tego cmentarza są bowiem duchy .

Opowieści z krypty

Po cmentarzu krążą ponoć wszelkiej maści spirytyści, którzy zakradają się nocą na teren nekropolii, by rozmawiać z zamieszkującymi ją widmami. „Jeśli wierzyć niektórym ludziom, Père-Lachaise jest najbardziej nawiedzonym miejscem w stolicy” – napisał w swojej książce „Sekretne życie cmentarza: dzika przyroda i urzekające legendy Père-Lachaise” dyrektor cmentarza, Benoît Gallot.

Jedną z powtarzanych historii jest ta o Płaczącej Kobiecie w Czerni – zrozpaczonej wdowie, która przychodziła na grób męża każdego dnia, aż pewnego razu zniknęła bez śladu. Odtąd jej zjawa podobno pojawia się przy tym samym grobie, szlochając cicho, a gdy ktoś się zbliży, odwraca twarz wykrzywioną w agonii i rozpływa się w powietrzu.

Niedaleko straszy duch XIX-wiecznego premiera Adolphe’a Thiersa , który podobno szarpie za ubrania przechodniów mijających jego mauzoleum. Każdej nocy z grobu ma wstawać Marcel Proust , błąkając się po cmentarzu w poszukiwaniu swojego ukochanego – pochowanego wbrew ich woli zupełnie gdzie indziej. Przy grobie Jima Morrisona odwiedzający słyszą niewyjaśnione szepty i czują dotyk niewidzialnych dłoni, a niektórzy twierdzą, że uchwycili jego zjawę na fotografiach.

Wampirzyca z Paryża

Jednak najbardziej mrożącą krew w żyłach historią jest ta związana z ogromnym mauzoleum w 19. kwaterze cmentarza – grobowcem rosyjskiej arystokratki, baronowej Elizavety Demidoff, zmarłej w 1818 roku. Według legendy hrabina zapisała w testamencie fortunę równą dwóm milionom rubli każdemu, kto odważy się spędzić 365 dni i 366 nocy w jej grobowcu, przy trumnie, bez prawa opuszczania go i bez jakiegokolwiek kontaktu z ludźmi. Ściany i sufit komnaty miały być wyłożone lustrami.

Gdy w 1893 roku historia ta trafiła na łamy paryskiej prasy, listy z podaniami zaczęły napływać z całego świata – ze Stanów Zjednoczonych, Norwegii, Chorwacji, Kanady i Niemiec. Jeden z kandydatów, który wytrzymał najdłużej, po zaledwie trzech tygodniach wyszedł z grobowca jako psychiczny wrak. Grobowiec został ostatecznie zapieczętowany, ale ostatni wniosek o wejście do środka wpłynął jeszcze w 1984 roku. Dziś hrabina bywa nazywana „ Wampirzycą z Paryża”. Symbole wilków zdobiące jej mauzoleum i plotki o szklanej trumnie, w której spoczywa jej ciało, tylko podsycają tę mroczną legendę.

Polski Père-Lachaise

Lista osobistości spoczywających na Père-Lachaise jest imponująca i obejmuje przedstawicieli niemal każdej dziedziny kultury, nauki i polityki. Spośród twórców literatury pochowani tu są m.in. Honoré de Balzac, Oscar Wilde, Marcel Proust, Molière i Guillaume Apollinaire .

Wśród malarzy i artystów wizualnych pochowani są tu Camille Pissarro, Amedeo Modigliani oraz fotograf Nadar . W świecie teatru i kina swoje miejsce na Père-Lachaise mają Sarah Bernhardt i Yves Montand . Z filozofii i nauki – Auguste Comte , ojciec pozytywizmu.

Na Père-Lachaise pogrzebana została Édith Piaf . Co ciekawe, jej grób otaczają groby przynajmniej trzech z jej kochanków. Spoczywają tam również Maria Callas i Georges Bizet. Znajduje się tam również ponad 600 polskich grobów , choć wiele z nich nie ma charakteru zabytkowego. Posiadanie grobu rodzinnego na Père-Lachaise stało się w XIX wieku kwestią prestiżu. Dlatego można tam odnaleźć wiele polskich rodzin arystokratycznych – Lubomirskich, Czartoryskich, Zaleskich czy Rzewuskich.

Jednak najbardziej znanym „polskim” grobem jest ten należący do Fryderyka Chopina . Kompozytora nie było stać na pochówek na Père-Lachaise, jednak miejsce dla niego wykupił producent fortepianów Pleyel, na których grywał muzyk. Ciało Chopina spoczywa w Paryżu, ale jego serce znajduje się w Warszawie , w filarze kościoła Świętego Krzyża.

Nasza autorka

Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka

Jestem dziennikarką, redaktorką i pisarką zajmującą się tematyką popularnonaukową, głównie kosmosem. Ukończyłam Uniwersytet Warszawski, a swoją przygodę z mediami rozpoczęłam ponad 20 lat temu w redakcji „Życia Warszawy”. Poza pisaniem o polskiej i światowej nauce na łamach „National Geographic” tworzę także artykuły dla magazynów premium, w tym dla Onet.pl oraz Gazeta.pl. Jestem współautorką trzech bestsellerowych książek: „Człowiek – istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”. Zostałam również wyróżniona funkcją ambasadorki Śląskiego Festiwalu Nauki. Na co dzień pracuję w Centrum Badań Kosmicznych PAN, a także współpracuję z polskim Obserwatorium Cerro Murphy w Chile (OCM), którym zarządza CAMK PAN. Mam wielkie szczęście, ponieważ wykonuję pracę, która jest jednocześnie moją ogromną pasją i stanowi dużą część mojego życia. Resztę czasu poświęcam rodzinie oraz moim ukochanym psom. Jestem po prostu Trekkie w niekończącej się misji odkrywania nowych technologii, planet i osobliwości.