FlashFeed

Pełny tekst

Kiedy w 1858 roku Marie-Bernarde Soubirous z Lourdes oświadczyła, że objawiła jej się Matka Boska , nie było to wydarzenie tak niezwykłe, jak można by sądzić. Młodzi ludzie, zwykle chłopskie dzieci , od stuleci doznawały objawień Najświętszej Panienki i dziewiętnastowiecznej Francji takie nadprzyrodzone zjawiska też nie były obce.

Matka Boża objawiła się młodej zakonnicy w Paryżu w 1830 roku, a szesnaście lat później dwóm pastuszkom w La Salette na południowym wschodzie kraju. Gdy zatem Marie-Bernarde, nazywana Bernadette, powiedziała, że w jaskini Massabielle nad rzeką zobaczyła Najświętszą Panienkę, wielu chętnie jej uwierzyło .

Objawienie Bernadette

Czternastoletnia Bernadette, chorowita i niewykształcona , była córką bezrobotnego, który swego czasu kierował jednym z młynów w Lourdes, ale ostatnio mieszkał z żoną i dziećmi w wilgotnej i zapuszczonej piwnicy dawnego więzienia miejskiego. 11 lutego 1858 roku Bernadette zbierała z siostrą i koleżanką drewno na opał, gdy w jaskini pod miastem doznała pierwszego objawienia .

Ukazała jej się kobieta w bieli otoczona bladą poświatą ; w ręku trzymała różaniec i czyniła znak krzyża . Bernadette widziała ją wyraźnie, choć jej towarzyszki niczego nie zauważyły.

Podczas kolejnych odwiedzin w jaskini dziewczynka znów ujrzała kobietę w bieli. Posługując się miejscowym dialektem, zjawa powiedziała jej, że w grocie należy zbudować kaplicę. W czasie dziewiątego objawienia Bernadette zaczęła kopać w ziemi i odkryła podziemne źródełko , a podczas szesnastego kobieta wyznała, że jest Niepokalanym Poczęciem. Zgadzało się to z katolickim dogmatem głoszącym, że Matka Boska od chwili swego poczęcia była wolna od grzechu pierworodnego, w którym rodzą się wszyscy ludzie.

Trudne początki świętego miejsca

W tym czasie Bernadette zyskiwała już zwolenników. Mimo to była atakowana przez prasę , miejscowa policja groziła jej aresztowaniem, a któregoś dnia, gdy wracała ze szkoły, jakaś kobieta uderzyła ją w twarz . Krytycy uważali ją za niepiśmienną histeryczkę , która chce zwrócić na siebie uwagę albo jest po prostu wariatką.

Policja zabierała akcesoria religijne pozostawiane na miejscu objawień, zagrodzono też wejście do jaskini . Nawet Bernadette nie miała do niej wstępu i ostatniego objawienia 16 lipca doznała po drugiej stronie rzeki. Wkrótce potem schroniła się w miejscowym przytułku prowadzonym przez zakonnice, żeby uniknąć niechcianego zainteresowania, a później wstąpiła do Klasztoru Sióstr Szarytek w Nevers .

Zmarła tam w 1879 roku w wieku zaledwie trzydziestu pięciu lat . Mimo zamknięcia groty i wstąpienia Bernadette do klasztoru Lourdes nigdy już nie było takie jak dawniej. Ciche, nieznane szerzej miasteczko stało się jednym z najpopularniejszych ośrodków pielgrzymkowych na świecie , słynącym z cudownych uzdrowień, miejscem pokoju i pojednania w świecie rozdzieranym wojnami.

Lourdes – miejsce pielgrzymek

W pierwszych dziesięcioleciach XXI wieku Lourdes jest, po Paryżu, najczęściej odwiedzanym przez turystów miejscem we Francji i najczęstszym, po Rzymie, celem pielgrzymek katolików . W pewnym okresie ceny tutejszych domów dorównywały nieruchomościom paryskim.

Z powodu napływu pielgrzymów to małe miasteczko, zagubione w dolinie u stóp Pirenejów , zyskało światową sławę . Dziś w tej trzynastotysięcznej miejscowości jest 350 hoteli oferujących 40 tysięcy łóżek , a co roku odwiedza ją 6 milionów pielgrzymów .

Dlaczego Lourdes jest tak popularne?

Swoją zawrotną karierę Lourdes zawdzięcza przede wszystkim temu, że zaraz po pierwszym objawieniu Bernadette zaczęto notować tam przypadki cudownych uzdrowień . Pierwszy „potwierdzony” cud zdarzył się prawdopodobnie już 1 marca: miejscowa kobieta, która spadając z drzewa, zraniła się w rękę, obmyła ją w źródle w grocie, pomodliła się i natychmiast ozdrowiała . Kilka dni później pięćdziesięciopięcioletni skalnik z Lourdes, Louis Bouriette, odzyskał wzrok w prawym oku .

Zanim skończyły się objawienia Bernadette, doszło do jeszcze trzech uzdrowień , które Kościół katolicki uznał później oficjalnie za cudowne. Szeroko pisała o nich prasa, a pod wpływem tych informacji coraz więcej ludzi zaczęło przyjeżdżać do Lourdes. W ciągu trzech lat odnotowano co najmniej 100 uzdrowień , z czego piętnaście, po przeprowadzeniu dochodzenia w 1861 roku, zostało uznanych za cudowne.

Stanowisko Kościoła wobec cudu w Lourdes

Kościół katolicki, który początkowo nie chciał zajmować stanowiska w sprawie objawień Bernadette, w 1862 roku ogłosił je za prawdziwe . Od tej pory Lourdes rozwijało się nieprzerwanie. Diecezja już wcześniej poczyniła w tym celu odpowiednie kroki: kupiono ziemię wokół groty, a do zarządzania terenem zaproszono misjonarzy z Notre-Dame de Garaison, których zaczęto nazywać Księżmi Kapelanami .

Po wyburzeniu zabudowań wytyczono nowe drogi , żeby pielgrzymi mogli łatwiej dotrzeć na miejsce. W następnym dziesięcioleciu wzniesiono nowe sanktuarium, rozpoczęto budowę kościoła, a w grocie ustawiono figurę Matki Boskiej. Po obu stronach drogi do groty stanęły barierki , ujmujące w karby coraz większe tłumy pielgrzymujących.

Pielgrzymki kobiet do Lourdes

Większość pielgrzymów przybywających do Lourdes w początkowym okresie stanowiły kobiety , przeważnie chłopki. Wydaje się, że ta tendencja utrzymywała się dość długo. W 1894 roku mieszkańcy diecezji Cambrai zorganizowali zbiorową pielgrzymkę do Lourdes ; na 5600 pielgrzymów było tylko 400 mężczyzn .

Ludzie niechętni tego rodzaju przejawom religijności tłumaczyli to tym, że kobiety nie myślą racjonalnie , są skłonne do histerii i podatne na sugestię. Bliższe prawdy jest raczej inne wyjaśnienie: Bernadette była dziewczynką, a Lourdes leżało na uboczu, z dala od struktur Kościoła i państwa rządzonych przez mężczyzn . Ale słynna grota przyciągała także członków elit.

Guwernantka syna Napoleona III przyjechała do Lourdes zaczerpnąć wody , która miała uleczyć porażenie słoneczne jej podopiecznego. Sam Napoleon III, żeby zwiększyć swoją popularność, nakazał jesienią 1858 roku ponownie otworzyć sanktuarium po jego zamknięciu przez policję.

Pielgrzymkowy interes

W Lourdes, leżącym po przeciwnej stronie rzeki niż sanktuarium, obrotni mieszkańcy zaczęli otwierać firmy, które miały zarabiać na pielgrzymach . Przedsiębiorcy ci robili maksymalny użytek z dostępnych im sposobów reklamy , więc opowieść o Bernadette rozeszła się szeroko.

Krajobrazy Lourdes pojawiły się już w pierwszych filmach francuskich pionierów kinematografii, braci Auguste’a i Louisa Lumière . Dzięki popularności Lourdes przewodniki po mieście i sanktuarium znalazły się wśród bestsellerów swoich czasów ; na przykład książka francuskiego dziennikarza Henriego Lasserre’a z 1869 roku miała w ciągu zaledwie siedmiu lat 142 wydania . Do końca stulecia została przetłumaczona na osiemdziesiąt języków .

Mieszkańcy urządzali w swoich domach pensjonaty, wyrastały hotele , a przy wąskich uliczkach otwierano coraz to nowsze sklepy z pamiątkami . Sprzedawano w nich wszystko, od butelek w kształcie Madonny na wodę źródlaną przez modlitewniki, Biblie , fotografie Bernadette, różańce i obrazki modlitewne po ściereczki, pudełeczka na pigułki (potrzebne chorym pątnikom), miętówki wyprodukowane przy użyciu wody ze świętego źródła , świecące w ciemności różańce i figurki Madonny. W mieście powstały też atrakcje turystyczne , na przykład otwarte w 1974 roku muzeum figur woskowych, w którym można oglądać sceny z życia Bernadette. Nie bez powodu Lourdes nazwano religijnym Disneylandem.

Lourdes jako miejsce uzdrowień

Wiele miejsc pielgrzymkowych od tysięcy lat słynęło z cudownych uzdrowień , ale w Lourdes związek między wiarą a medycyną był chyba zawsze ważniejszy i budził spory gorętsze niż gdziekolwiek indziej. A przecież objawiając się Bernadette, Matka Boska nigdy nie wspominała o uzdrowieniach .

Czemu więc Lourdes stało się nie tylko miejscem uzdrowień, lecz także najsłynniejszym na świecie miejscem świętym , do którego pielgrzymują ludzie pragnący uleczenia? Jego sława jest tak wielka, że inne ośrodki pielgrzymkowe na świecie, często znacznie starsze niż Lourdes, starają się je naśladować.

Do cudownych uzdrowień dochodziło w Lourdes od początku, ale dopiero w połowie lat 70. XIX wieku chorzy zaczęli stanowić dużą część pielgrzymów . W drugiej połowie dekady co roku przyjeżdżało ich tu kilkuset , czasami specjalnymi pociągami, często na wózkach inwalidzkich albo na noszach.

Podróż była szczególnie uciążliwa podczas upałów albo gdy pociąg był zatłoczony. Chorym pielgrzymom towarzyszyła zwykle rodzina lub przyjaciele ; jeśli przybywali sami, pomagała im wiara w cudowną moc źródła. W 1877 roku aż jedna trzecia pielgrzymów, którzy przyjechali koleją, była chora lub umierająca, co unaoczniło pilną potrzebę stworzenia placówek zdrowotnych. W latach 90. XIX wieku powstały łaźnie, a potem baseny . Z biegiem lat w zakładach tych robiło się coraz tłoczniej, więc w 1955 roku otwarto większe baseny.

Co uznać za cud?

W 1883 roku wątpliwości co do sposobu oceniania i rejestrowania uzdrowień przez Księży Kapelanów doprowadziły do powołania specjalnego urzędu pod nazwą Bureau des Constatations Médicales. Swą siedzibę znalazł on ostatecznie pod jedną z ramp prowadzących do Bazyliki Różańcowej. W tym miejscu najłatwiej było indagować pielgrzymów, którzy twierdzili, że zostali uzdrowieni .

Uzdrowienia uznawano za cudowne tylko wtedy, gdy spełniały ściśle określone warunki . Do chwili obecnej biuro zakwalifikowało jako cuda tylko siedemdziesiąt przypadków uzdrowień . Najnowsze zdarzyło się w 2008 roku: siostra Bernadette Moriau, zakonnica w podeszłym wieku, została uleczona z choroby kręgosłupa , która w 1980 roku przykuła ją do wózka inwalidzkiego. Uzdrowienie ogłoszono cudem w 2018 roku.

W miarę postępów medycyny liczba uzdrowień uznawanych za cudowne malała, chociaż grupa osób wierzących, że zostały uzdrowione, rosła . Sanktuarium oficjalnie potwierdza odwiedziny około 50 tysięcy chorych pielgrzymów rocznie , ale rzeczywista liczba jest bez wątpienia znacznie wyższa.

To jest przedruk z książki autorstwa Kathryn Hurlock pt. „Tam, dokąd ciągną tłumy. Historia świętych miejsc”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont. Tytuł, śródtytuły i skróty pochodzą od redakcji.